يحيى دولت آبادى
54
حيات يحيى ( فارسى )
در دهه اول محرم روزوشب برپا مىشود با تجمل بسيار كه يكى از تفننهاى بزرگ شمرده مىشود غرفهاى تكيه دولت را رجال دولت برقابت يكديگر ميبندند و زينت ميدهند عموم خلق خصوصا زنان بحضور اين مجلس رغبت بسيار دارند . اروپائيان رسمى و غيررسمى كه در طهرانند و در مجالس ملى راه ندارند در اين تعزيهخانه مىتوانند حاضر شوند اشخاص رسمى آنها با خانوادهاشان از طرف دولت دعوت ميشوند و اين مجلس را تآتر بزرگ سوگوارى ميخوانند . تكيه دولت بودجه مخصوص دارد براى تعزيهخوان و روضهخوان و اجزاى خود و براى مصارف ديگر از هرجهت . غالب اهل منبر از بودجه تكيه دولت حقوق دارند كه اگر حاضر نشوند هم بموجب دفتر معمول از پول و طاقه شال و غيره دريافت مينمايند . اين مجالس دولتى در اغلب شهرهاى بزرگ بخرج دولت هست و راه مداخلى است براى حكام ، باز از مجالس عمومى ملى بنويسم . علاوه بر مجلسهاى اطعام و روضهخوانى مجالس روزهخوانى عمومى هست كه مردم جمع ميشوند از زن و مرد مردها يك طرف زنها يك طرف ديگر قبل از شروع بروضهخوانى اغلب قهوه و غليان بمردان ميدهند و زنها از اين اكرام بىبهرهاند . در مجالس روضهخوانى بجاى قند و گلاب كه سابق معمول بوده اكنون چاى ميدهند و در بعضى از مجالس عمومى مهم تازه رسم شده بزنها هم چاى ميدهند و اين موجب شهرت صاحب مجلس است . نتيجه مقدمات آنكه براى اداره بزرگ روضهخوانى روضهخوان بسيار در هر شهر و در هر قصبه و هر ده لازم شده و چون كار باشرف با دخل بىسرمايهايست از سادات و آخوندها خاصه كسانى كه فى الجمله آهنگ صدائى داشته باشند فوجفوج داخل اين شغل شده شعرى چند در مرثيه حفظ نموده كتابهاى روضه فارسى را خوانده روضهخوان ميگردند اغلب از جعل كردن مطالب و دروغ گفتن و افترا بستن به خداوند پيغمبر و امام مضايقه ندارند فقط شهرت يافتن محل توجه آنهاست و آن نميشود مگر آنكه از روضهخوانى آنها مجالس گرم و فرياد و داد شنوندگان زياد بلند گردد