بوداق منشى قزوينى

47

جواهر الأخبار ( فارسى )

نمونهء ديگر : جواهر الاخبار « در سال اثنى [ و ] عشرين و تسع مائه ( 922 ) ، ييلاق [ در ] سهند بود [ و ] قشلاق [ در ] تبريز » . « 1 » تاريخ جهان آرا « اثنى عشرين و تسع مائه ( 922 ) نوروز سيچقان‌ئيل روز سه شنبه هفتم صفر در سهند ييلاق و در تبريز قشلاق واقع شد » . « 2 » ب - شنيده‌ها و نقل قولها ، بخش ديگرى از منابع مؤلف در تهيه و تنظيم جواهر الاخبار بوده است ، و بعضا گويندهء آن را كه از رجال سياسى و نظامى و يا شاهزادگان صفوى بوده ذكر مىكند . شنيده‌ها و نقل قولها در كتاب چنين آمده‌اند : « نقل از شاه قلى خليفه ذو القدر مهردار آنكه . . . » ، « جلو دار محمد روملو يوزباشى نقل مىكند . . . » ، « قاضى جهان قزوينى كه در آن وقت وزير شاه حسين بوده نقل كرد . . . » و يا « مؤلف گويد كه از بهرام ميرزا نقل دارم . . . » ، « ميرزا نقل كرد . . . » و « همچنين ميرزا نقل كرد . . . » ، « مؤلف از مقصود بيك ايمور شنيدم و گفت . . . » . ج - مأخذ ديگر ، مشاهدات مؤلف است كه در قسمتهاى مختلف كتاب تصريح نموده و گاه با ديدگاهى نقادانه مشاهدات عينى خود را بيان مىكند . * * * بىترديد ، مورخان بعدى ، كتاب جواهر الاخبار بوداق منشى را مىشناخته و در نگارش تاريخ خود از آن استفاده كرده‌اند . در اينجا مىتوان قاضى احمد قمى صاحب خلاصة التواريخ را مثال زد . هر چند كه مؤلف مزبور در اثر خود به نام بوداق منشى و جواهر الاخبار اشاره ندارد ، اما قاضى احمد در خلاصة التواريخ مطالبى را به يكسان از جواهر الاخبار آورده است . مانند : شرح تهاجمات اسماعيل اول به شروان و جنگ با شروانشاه ؛ شرح سفارت شيخ زادهء لاهيجى و قاضى نور اللّه انسى از سوى اسماعيل اول در نزد شيبك خان ، و مباحثات دينى ميان آن نمايندگان و شيبك خان و بعضى علماى

--> ( 1 ) . جواهر الاخبار ، ص 136 . ( 2 ) . تاريخ جهان آرا ، ص 278 .