بوداق منشى قزوينى

45

جواهر الأخبار ( فارسى )

بوداق منشى از كتاب لبّ التواريخ مطالبى را عينا با كمى دخل و تصرف و بدون ذكر مأخذ در اثر خود آورده ، و چنين تصور مىرود ، بوداق منشى ، مير يحيى قزوينى صاحب لبّ التواريخ را مىشناخته است . زيرا ، در همان سالهايى كه بوداق منشى سمت نويسندگى و منشيگرى شاهزاده بهرام ميرزا را بر عهده داشت ( 943 - 949 ه . ق . ) ، مير يحيى با شاهزادهء صفوى ارتباط داشته است ، و چنان كه خود در ديباچهء اثرش اظهار مىكند ، لبّ التواريخ را بنابر دستور بهرام ميرزا در ذى الحجهء سال 948 ه . ق . به اتمام رسانيده است . به هر ترتيب ، به اين نمونه توجه كنيد : جواهر الاخبار قرايوسف « . . . مدت چهارده سال حكومت كرد . شش پسر داشت ، پير بوداق در ايام پدر رفت ، امير شاه محمد و اسبان حاكم عراق عرب بودند ، امير ابو سعيد را برادرش اسكندر كشت ، و امير اسكندر و جهانشاه كه نوشته مىشود . . . اين شاه محمد بيست و سه سال حكومت عراق عرب كرد ، و امير اسبان برادرش آمد و بغداد از او گرفت . شاه محمد به موصل رفت در آخر به دست [ 535 ] بابا حاجى همدانى به قتل آمد ، و بعد از او امير اسبان دوازده سال ( 12 ) ديگر حكومت كرد تا وفات نمود » « 1 » . به همين موضوع از كتاب لبّ التواريخ توجه كنيد : لبّ التواريخ « . . . مدت سلطنت او [ قرايوسف ] چهارده سال و كسرى بود ، قرايوسف شش پسر داشت ، پير بوداق خان و قرايوسف او را به سلطنت نصب كرده بود و در زمان حيات پدر درگذشت و بعد از او قرايوسف سلطنت به اسم خود كرد ، امير اسكندر و ميرزا جهانشاه احوال ايشان مذكور خواهد شد . امير شاه محمود مدت بيست سال به استقلال حاكم عراق عرب بود تا در سنهء 836 برادرش امير اسبان بغداد از دست او بيرون برد و شاه محمود گريخته از بغداد بيرون رفت و به موصل رسيد و موصل و اردبيل را مسخّر كرد ، بعد از آن به طرف بغداد عزم كرد و يعقوبيّه را غارت كرده بدر تنگ آمد و قصد سنجان داشت و در آنجا بدست امير حاجى همدانى به قتل آمد ، در روز سه‌شنبه هجدهم ذى الحجه سنهء 837 ؛ امير اسبان بعد از اخراج شاه محمود دوازده سال حاكم بغداد بود و

--> ( 1 ) . جواهر الاخبار ، صص 64 - 65 .