به هر ترتيب گمان مىرود كه بوداق منشى كار نگارش و تحرير رسالهء خود را در يك فاصلهء زمانى نسبتا طولانى انجام داده است ، چنان كه قبلا نيز گذشت ، احتمالا از سال 950 ه . ق . به كار تحرير و نظم بخشيدن بر اوراق و يادداشتهاى پراكندهء خويش اشتغال ورزيده است ، و اين كار مدت سى و چهار سال ادامه يافته ، و سرانجام در اواخر جمادى الاول سال 984 ه . ق . آن را به اتمام رسانده است . « 1 » با فرض قبول اين احتمال آنچه موجب تعجب است ، تأليف جواهر الاخبار از سوى بوداق منشى در مدت زمان طولانى است ، رساله‌اى كه بنابر دست نوشتهء مؤلف شامل 681 صفحه مىباشد . اما چنين تصور مىرود ، بوداق منشى كار تأليف را در طى اين مدت متواليا انجام نداده ، بلكه در هر شرايطى كه براى مؤلف اوقات فراغتى حاصل شده به كار مطالعه و نگارش اثر خود روى آورده است . به عبارت روشنتر ، به نظر مىرسد ، در دورانى كه بوداق منشى به امور ديوانى اشتغال داشته به كار تأليف توجهى نداشته است ، اما در سالهايى كه از مشاغل خود عزل شده و بيكار و منزوى گشته ، كار تاريخ نويسى را سرگرمى خود قرار داده است . نكتهء ديگرى كه نمىتوان از قلم انداخت و بىارتباط با موضوع مزبور نيست ، بلكه فرض و تصور ما را به يقين نزديكتر مىسازد ، اظهارات خود مؤلف است كه وقايع و حوادث سالهاى 930 - 984 ه . ق . را در سال 982 ه . ق . اقدام به تصنيف آن نموده است . « 2 » و همان‌طور كه قبلا در شرح حال وى گذشت ، بوداق منشى از سال 982 ه . ق . پس از مدت دو سال كه « حساب مال و محصول و خارج قزوين » را به ثبت مىرساند ، بار ديگر بيكار شده است . « اهميت كتاب » قسم چهارم از مقدمهء دوم كتاب ، مشتمل بر حوادث تاريخى ايران در روزگار دو سلسلهء تركمان ، يعنى قراقويونلو و آق قويونلو است ، و خاتمهء كتاب در برگيرندهء

--> ( 1 ) . جواهر الاخبار ، ص 189 . ( 2 ) . ايضا ، ص 190 .