محمد مفيد مستوفى بافقى
117
جامع مفيدى ( فارسى )
وزير گفت حق سبحانه و تعالى دربارهء امت لوط چه فرموده ؟ خواجه اين آيه بر زبان آورد : « أَ إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجالَ شَهْوَةً مِنْ دُونِ النِّساءِ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ » . يعنى نادان كسانند كه مرتكب امر لواطه مىشوند . خطير الملك گفت اين سهل وعيد و تهديدى است . القصه اين گفتوگو در ميان اهل دانش اشتهار يافته بسمع پادشاه رسيد . سلطان محمود كه بر دانش وزير اطلاع يافت رقم عزل بر صفحهء حالش كشيد . وزير بىقابليت در آرزوى منصب وزارت درگذشت . گفتار در بيان احوال قدوهء اصحاب قلم و ملاذ ارباب قدم خواجه شمس الدين محمد جوينى در زمان تسلط و استيلاى هلاكو خان بر ولايات ايران منصب وزارت من حيث الاستقلال تعلق به خواجهء مومى اليه گرفت و ايالت دار السلام بغداد به برادر او خواجه علاء الدين عطاء الملك كه « تاريخ [ 101 الف ] جهانگشا » تصنيف اوست سمت انتساب يافت . و خواجه شمس الدين محمد از اولاد امجاد زبدهء حاويان كمالات نفسانى عبد الملك جوينى است . و ابا عن جد متعهد مناصب بلند و متقلد ايالت ارجمند بوده . جد نامدارش كه ايضا شمس الدين محمد نام داشت مستوفى ديوان سلطان محمد خوارزمشاه بود . پدر بزرگوارش خواجه بهاء الدين محمد در ملازمت سلاطين مغول به همان منصب منصوب گشت . و چون هلاكو خان منصب وزارت را به خواجه شمس الدين محمد كه نزد مورخان مشهورست به صاحب ديوان تفويض نمود بنا بر كمال مكارم اخلاق و محاسن شيم ابواب ظلم و ستم مسدود گردانيده درهاى عدل و كرم بر روى روزگار خلايق برگشود و در تمشيت مهم وزارت و رواج و رونق در كار سلطنت به نوعى سعى و اهتمام كرد كه اگر آصف برخيا زنده مىبود شرط متابعتش را بجاى مىآورد و باوجود كفر حكام و سلاطين در محافظت دين مبين و تقويت شرع سيد المرسلين كمر جد و اجتهاد بر ميان بست و از رعايت