محمد جعفر بن محمد حسين نائينى
مقدمه 14
جامع جعفرى ( فارسى )
طرب ، از طرف مادر منسوب بوده است به خاندان سادات گلستانهء اصفهانى . خود دو موضع كتاب بدينمطلب اشاراتى دارد و آنجا كه از ميرزا محمد باقر بن ميرزا سيد حسين كه عموى مادرش بوده است نام مىبرد گويد كه از اجلهء سادات گلستانه و اعاظم دار السلطنه اصفهان بود « 1 » و منصب نظارت همايون را برعهده داشت . در يك جا هم نسب مادر پدرش را مىنويسد و مىگويد كه او از نوادگان محمد باقر مجلسى بوده است . « 2 » مراجع معتبرترى كه ذكر طرب نائينى در آنها آمده عبارت است از مجمع الفصحاى رضا قلى خان هدايت و تذكرهء حديقة الشعراى ميرزا احمد خان ديوان بيگى شيرازى - آنچه در مجمع الفصحا آمده عينا در لغتنامهء دهخدا نقل شده است و استاد جلال همايى هم ملخص آن را در مقدمهء ديوان ابو القاسم محمد نصير طرب اصفهانى پدر خود آوردهاند . مطالبى كه رضا قلى خان در احوال او نوشته ظاهرا و احتمالا مأخوذست از اطلاعاتى كه طرب در مقدمهء ديوان خود ( كه اينك مفقود است ) به دست داده بوده است . عينا همان مضامينى است كه در كتاب جامع جعفرى نيز مذكور شده است و ما چند سطر بعدتر به نقل آن مىپردازيم . رضا قلى خان مقدارى هم از قصايد و غزليات او را نقل كرده است . « 3 » اما در حديقة الشعرا نكتهاى هست كه در جاى ديگر نيامده و آن اينكه او را از احفاد آل مظفر شمرده است و گويد كه در اواخر عمر سودا بر مزاج او غالب شد و در حالت شوريدگى وفات كرد . همين مأخذ متذكر
--> ( 1 ) - جامع جعفرى ، ص 102 و 103 ( همين مطلب را در صفحهء 134 به عبارتى ديگر تكرار كرده است . ) ( 2 ) - جامع جعفرى ، ص 134 . ( 3 ) - مجمع الفصحا ، چاپ مظاهر مصفا ، جلد پنجم ، ص 714 - 717 .