بالا كوتاه گردد مانند قامت ياجوج و ماجوج ، و همچنين باز تا به دور اوّلين رسد ، مردم به قرار [ به ] عمر دراز و قد و قامت بلند استيناف يابد ، و خوى و خلق و طبيعت و همان شكل و اوضاع متقدّم ظاهر شود ، و سير و گردش ادوار بر اين سياقت باشد الى مالايتناهى . و نقل مىكنند كه در اين دور آخرين كه ما بديل آنيم ، ميان پادشاهان و اقوام عموم خلايق معاندت و مخاصمت جنگ و جدل و گفت‌وگوى و بى شفقتى و عدم رحمت و عاطفت پديد آيد ؛ و آنچه براهمه و حكما و منجّمان هند در كتب خود آورده‌اند ؛ و استاد ابو ريحان بيرونى كه در فنون علوم از حكمت و رياضى و هندسه گوى مسابقت از اقران و اكفا ربوده بود و ملازم حضرت سلطان محمود سبكتگين گشته ، به خدمت او مدّتها در زمين هندوستان بوده ، و لغت و زبان ايشان آموخته ، و بعضى از آن ديار در نظر آورده و جهت اختلاط با اكابر و اشراف آنجا بر كتب حكمت و طريقت و معتقدات ايشان مطّلع و واقف گشته ، از جمله كتابى كه بهترين و نفيس‌ترين كتب ايشان است مشتمل بر فنون علوم ، مانند كتاب شفاى شيخ رئيس ابو على سينا ؛ نام آن باتنكل « 1 » كه معرّب كرده باتنجل « 2 » نويسند ، ترجمهء آن به عربى كرده ، و در كتاب قانون مسعودى كه همه حكيم ابو ريحان به نام سلطان مسعود ساخته است جامع فنون علوم رياضيات و هندسات ، اكثر آن از كتاب باتنكل ايراد نموده ؛ امّا آنچه حكماى هند تقرير مىكنند ، از امتداد اعداد ادوار و تواريخ ، ابو ريحان بعينه در ترجمهء كتاب باتنكل آورده است . و هرچند ما را تاريخى است متداول اين زمان مانند تاريخ هجرى كه مبنى بر شهور و اعوام است و بسيار تواريخ ديگر بر آن متقدّم ، ليكن مستعمل هلالى است ، و تاريخ خراجى كه اكنون غازان [ محمود ] نهاده ؛ و تاريخ

--> ( 1 ) . B tankal ( 2 ) . Batang ? al