رشيد الدين فضل الله همدانى
پيشگفتار 43
جامع التواريخ ( تاريخ هند و سند و كشمير ) ( فارسى )
در ضبط نسخه بدلها نيز امساك نورزيدم . اختلافات نسخهها را بدقّت باز نمودم ؛ و براى اطمينان بيشتر از ترجمهء تازى متن تاريخ هند يارى جستم . در بررسى و شرح نسخه بدلها ، متن تازى را كه به نسبتى بسيار گويا و روشنگر است باز نوشتم و كوشيدم با آوردن موارد مبسوط از متن عربى ، ابهامهاى متن فارسى را بر طرف سازم . بازنگرى نهايى را در تهران در دىماه 82 به انجام رسانيدم . متن ويرايش شده با شرح نسخه بدلها و واژهنامه - چنان كه معهود بنده است - و فهرست نامها . . . براى چاپ به نشر ميراث مكتوب سپرده شد ؛ در اين ميانه ، نسخهء عكسى تواريخ العالم خود را بازيافتم دل آرام نگرفت . شتابزدگى را روا ندانستم . و بهتر دانستم شرح نسخه بدلها را بازنگرى كنم و با دو نسخهء تواريخ العالم و نيز « نسخهء سليمانيه - داماد ابراهيم پاشا » بسنجم . پيداست كه در اين ميانه ، يك بار ديگر متن بازبينى مىشود ، و عرض احترام به خوانندهء دانشور و ناشر كمالجو فزونى مىپذيرد . سپاسگزار جناب آقاى اكبر ايرانى مدير عامل نشر ميراث مكتوب و همكاران گرامى ايشانم ، از همسرم شكوه بانو ادارهچى گيلانى - كه از سى سال باز - با نگرش به نمونهها مايهء آرامش خاطر مىشود ، و از خانم سيما ادارهچى گيلانى كه در حروفچينى متن و حواشى اهتمامى به كار مىدارد امتنان دارم ! سخن پايانى من سپاسگزارى از خوانندگان ارجمندى است كه نارساييهاى كار كمترين را بازمىگويند ! و سپاس آغازين و انجامين خداى راست . محمّد روشن تهران . پايان فروردينماه 1384