رشيد الدين فضل الله همدانى

53

جامع التواريخ ( اسماعيليان و فاطميان ) ( فارسى )

و در سنهء ثلاث و أربعين و [ أربع مائة ] « 1 » ، بنوقره مستنصر را عصيان نمودند . و سببش آن بود كه مستنصر رئيسى ، مقرّب « 2 » نام ، را بر ايشان مقدّم كرد ؛ بنوقره مستوحش و منكر شدند . چون مستنصر او را معزول نكرد ، عاصى شدند . مستنصر سپاهى به حرب ايشان فرستاد تا بنوقره را بزدند و مستأصل گردايند [ ند ] « 3 » . و در سنهء ست و أربعين ، در ثلث آخر از شب ، كوكبى بر آسمان ظاهر شد ، كه او « طيفور » گويند ، با شعاعى عظيم . و بر اثر آن ؛ نيل ناقص شد و غلاى اسعار پديد آمد تا آخر سال . آورده‌اند كه هر روز در مصر صد كس متوفا مىشدند . و در سنهء تسع و أربعين ، حكم نافذ شد كه كنايس تنّيس « 4 » و دمياط مغلوق شوند و ابواب آن مختوم . و در اين سال ، ابو الفرج مغربى والى وزارت شد و به وزير اجل كامل معنوت گشت . و در شوال سال مذكور ، امير مكه ، شكر « 5 » بن ابى الفتوح ، وفات يافت و حجاج از خوف فتنه از راه بازگشتند . و ميان طوايف عساكره وقعه افتاد ، به حضرت ، و گروهى هلاك شدند و عاقبت صلح كردند . و ميان طايفهء عبيد و مشارقه به قاهرهء معزّيّه وقعه‌اى عظيم افتاد چنان‌كه سه هزار كس كشته شدند . و هم در اين سال ، از حضرت مصر ، امير جيوش ، بدر مستنصرى ، با لشكرى بزرگ به جانب شام روانه شد و بر جميع شام و مضافات آن والى گشت . و در مستهلّ جمادى الاولى ، وقعهء خلف افتاد ميان اجناد دولت و مشارقه « 6 » و مغاربه در عيد نحر . و عبيد از وعيد اعدا منهزم شدند ؛ و اتراك را به حدود فيوم وقعه‌اى عظيم افتاد . و روز سه‌شنبه ، دوازدهم جمادى الاولاى سنهء ستين و أربع مائة ، در ساعت سوم از روز ، زلزلهء عظيم واقع شد و زمين مضطرب و متزلزل گشت و جبال و هضبات ، چنان‌كه سمكه در قعر بحر ، مضطرب شدند و خسف اماكن در ساير بلاد واقع شد . المستنصر باللّه ، در سنهء أربع و ستين و أربع مائة ، راكب شد و در جامع ازهر قاهره خطبه‌اى كرد . مضمون آن مخبر از آنچه اللّه تعالى احداث كرد و در آفرينش او و حجت شد به سخط ايشان .

--> ( 1 ) . از مجمع م افزوده شد . ( 2 ) . ص و مجمع د و م : مقدم ( از روى الكامل فى التّاريخ ابن اثير تصحيح شد ) . ( 3 ) . مجمع د : كردند . ( 4 ) . مجمع د : تيبس و ديمياط . ( 5 ) . مجمع د : تيكنى ؛ مجمع م و ص : شكر . ( 6 ) . الكامل فى التّاريخ ابن اثير ( سال 407 ) : و كانت الشيعة تسمى بالمغرب المشارقة نسبة الى ابى عبد اللّه الشيعى و كان من المشرق ذكر قتل الشيعه بافريقيه .