رشيد الدين فضل الله همدانى
21
جامع التواريخ ( اسماعيليان و فاطميان ) ( فارسى )
مصر شهر را به او تسليم كردند و عامل خود را به وى سپرد [ ند ] . خليفه مقتدر را خبر شد از وصول او به مصر . مونس خادم را با لشكرى جرّار به دفع او فرستاد . ميان ايشان چهار وقعه شد و از جانبين جمعى كشته شدند . عاقبت ، مونس منهزم بازگشت و عروبه و حباسه ، ابناى يوسف ، كشته شدند . و قائم با لشكر به اسكندريه و مصر بماند . خليفه مقتدر باز مونس خادم را به دفع او نامزد كرد . در دريا با يكديگر جنگ كردند . قائم پيش پدر پيغام فرستاد و مدد طلبيد . مهدى هشتاد مركب اسطول ، مشحون به رجال و مآكل و مشارب و اسلحه ، به مدد پسر فرستاد . عاقبت مونس مغلوب و منهزم بازگشت . و در سنهء ثلث و عشر و ثلاث مائه ، مهدى به فتح صقليه لشكرى فرستاد ، قائد ايشان امير سالم بنى راشد . او به يك ركضت و نهضت آن را بگرفت و شهر طارنت « 1 » نيز بستد . و چون تمامت بلاد و حدود مغرب به دست پسرش ، قائم ، مستخلص و مسخر شد ، به شكرانهء آن در حدود قيروان شهرى معظم بنا نهاد و نامش « محمديه » كرد . و مهدى در مدينهء مهديه ، روز شنبه ، چهاردهم ماه ربيع الاؤل ، سنهء اثنتين و عشرين و ثلاث مائه ، متوفا شد . عمرش 63 سال بود ، و مدت خلافتش 14 25 سال و سه ماه و سه روز . مولدش به سلميه بود و مرگ به مهديه . و دعوتش [ در ابتدا ] « 2 » به يمن ظاهر شد ؛ و ظهور او به سجلماسه بود كه خلافت به وى تسليم كردند . پسرش ، قائم ، مرگ او را پنهان داشت تا بيعت مردم بستد ، آنگه مرگ پدر را فاش كرد . و شش سرارى « 3 » از او امهات اولاد بودند . و اولاد ذكور هم شش . و اسامى ايشان « 4 » : ابو القاسم محمد القائم بامر اللّه ، و ابو طالب موسى ، و ابو الحسين عيسى ، و ابو عبد اللّه الحسين ، و ابو سليمان داوود ، و عبد اللّه « 5 » . و هفت دختر نيز داشت . قضات او ابو جعفر محمد بن عمار مرورودى و محمد بن محفوظ قمودى . و اللّه أعلم بصواب . [ قسم اول ( در ذكر خلفاى علويه و ائمه طاهريه مهديه مغرب و مصر ) ] ذكر خلافت القائم بأمر اللّه او ابو القاسم محمد بن مهدى ابو محمد عبيد اللّه العلوى بود . به سلميه در وجود آمد . و در سنهء
--> ( 1 ) . در اتعاظ الحنفا ( ص 97 ) آمده : و خالف عليه اهل صقلية مع ابن وهب فانفذ اليهم اسطولا ففتحها و اتى بابن وهب فقتله . در الكامل فى التّاريخ ابن اثير ( ج 8 ، ص 54 ) : و صاروا الى ارض قلوريه و قصد و مدينة طارنت فحصروها و فتحوها بالسيف ( نيز - ج 8 ، ص 31 ) ( 2 ) . از روى مجمع م افزوده شد . ( 3 ) . ص : پسر ؛ بايد « سرارى » باشد به گواهى ص 51 و 57 ص ؛ مجمع د : او را شش سرارى و امهات اولاد بودند . ( 4 ) . ص : شش و انساب ( گويا : و ايشان ) ؛ مجمع م : و اسامى ايشان . ( 5 ) . مجمع د و م : و عبد اللّه ؛ ص : ندارد