در همهء احوال رجوع با او كنند : در تأويلات ظاهر و حل مشكلات و غوامض از او ، به نص كردن رموز و اشارات قرآن و بيان شرايع و اركان و احكام . معرفت جليل و دقيق از حقايق احكام و دقايق بواطن اسرار ممكن نيست ، مگر به قول او ، كه فرق ميان او و پيغمبر وحى باشد . و هرگز عالم بىچنين امامى نبودست « 1 » . و هركه امام بود پدر او امام بوده باشد ، و پدر پدر او ، هلمّ جرا ، تا به آدم ، عليه السلام . و ممكن نباشد كه امام وفات كند [ مگر ] بعد از آن‌كه پسر او را ، كه امام « 2 » من بعد او خواهد بود ، ولادت بوده باشد ، يا از صلب او جدا شده . و معنى آيت « ذُرِّيَّةً بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ » و فحوى آيت « وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِي عَقِبِهِ » اين است . چون بر ايشان حجت آوردند به حسن بن على ، عليهما السلام ، كه به اتفاق همهء شيعه ، امام بود و فرزند او امام نبود ، گفتند : امامت او مستودع بود . يعنى ، غيرثابت و آن را عاريت داشت ، و امامت حسين مستقر ؛ و آيت « فَمُسْتَقَرٌّ وَ مُسْتَوْدَعٌ » ، اشارت به آن است . و گويند « ناطق » كسى است كه واضع شرع و شرع متقدمان منسوخ كند . و « اساس » آن‌كه علم تأويل شريعت پيش او باشد و اسرار باطن از همهء خلايق او داند . و « ناطق » ظاهر شريعت گويد و اساس بواطن آن را بيان كند . كار ناطق ، وضع تنزيل است ؛ و كار اساس بيان تأويل ؛ شريعت پيش او باشد . و امام منصوص بعد از محمد ، صلى اللّه عليه و سلم ، على بود ، كرم اللّه وجهه ، با تمامت « 3 » هفتگانه . و هم‌چنين گويند امام لازم نيست كه ظاهر باشد ؛ يك چند مستور بود . مانند شب و روز متعاقب و متوالى يكديگرند و همواره يكى ظاهر و يكى مخفى . و در دورى كه امام ظاهر نباشد ، بايد كه داعيان او در ميان مردم باشند تا خلق را بر خداى تعالى حجت باشد .

--> ( 1 ) . مجمع د : و زعم ايشان است كه در هر عصرى امام معصوم از همهء خلل دور باشد تا در همهء احوال رجوع به او كنند تا در ظاهر حل مشكلات و غوامض از او روشن كردن ، و رموز و اشارات قرآن و بيان اركان و معرفت احكام و جليل و دقيق از حقايق احكام و دقايق بواطن اسرار ممكن نيست مگر به قول او كه فرق ميان او و پيغمبر وحى باشد ؛ و هرگز عالمى بىچنين امامى نبوده است ؛ مجمع م : و زعم ايشان آن است كه در هر عصرى امامى معصوم از همهء خلل و خطل باشد تا در همهء احوال رجوع به دو كنند و تأويلات ظاهر و حل مشكلات و غوامض از او روشن كردن و رموز قرآن و بيان شرايع اركان و معرفت احكام جليل و دقيق از حقايق احكام و دقايق بواطن اسرار ممكن نيست و ممكن نيست كه زمانى بى او بود مگر به قول او كه فرق ميان او و پيغمبر وحى باشد و هرگز عالم بىچنين امامى نبوده است ؛ مجله آسيايى : معصوم است از همه خلل و خطل تا در همه . . . از او روشن گردد . . . و معرفت احكام و جليل . . . مگر از او و قول او . . . عالم بىچنان امامى نبوده است ؛ ص : و وجود خلل . . . عالم از بىچنين . ملى : بايد از همه وجوه زلل و خطل پاك تا بهمهء وجوه . ( 2 ) . مجمع م و د و مجلهء آسيايى : الا بعد از آن‌كه پسر او را كه امام . ( 3 ) . مجمع ملى و م : تا تمامت هفتگانه ؛ مجمع د : و با تمامت امام هفتگانه .