دانسته شده است « 1 » . در بيشتر مطالب اين كتاب از آيين اسماعيلى و شيعى گفت‌گو مىشود و از كتاب‌هاى بزرگان باطنى اسماعيلى در آن عبارت‌هايى آمده و از آنها خرده‌گيرى شده است . نسخهء ديگرى از اين كتاب در كتاب‌خانهء اوقاف عراق به شمارهء 6819 هست و تاريخ 1309 دارد . برخى پنداشته‌اند كه كتاب از ابن حزم است ، ولى آلوسى نويسانندهء اين نسخه كه آن را از روى نسخهء تركيه ( گويا شمارهء 1373 عاطف افندى در استانبول يا شمارهء 791 سليمانيه ) آستانه براى او نوشته‌اند . در صفحهء عنوان به سزا يادداشت كرده است كه از ابن حزم نبايد باشد . اين نسخه در فهرست اسعد طلس ( ص 130 ) شناسانده شده است و با نسخهء آستان رضوى يكسان نيست و در عبارت‌ها از هم جدائىها دارند . فيلم‌هاى اين دو نسخه به درخواست دانشگاه تهران از مشهد و عراق رسيده و در كتاب‌خانهء دانشگاه موجود است . 7 - قواعد عقائد آل محمد ( الباطنيه ) : از فقيه مورخ محمد بن حسن ديلمى يمانى تأليف سال 707 . اين كتاب ردى است بر باطنيان و همان آراء و نقوض جشمى و غزالى و ابن جوزى در آن بابسط تمام آمده است . اين هم گفته مىشود كه داعى پنجم ، على بن محمد بن الوليد الانف عبشمى قرشى ( 605 - 612 ) ، در دامغ الباطل و حتف المناضل فى الرد على المستظهرى كه ردى است بر فضايع الباطنيه و فضايل المستظهريهء غزالى به همهء اين ردود به گمان خود پاسخ گفته است « 2 » . 8 - كتاب دستور المنجمين : كه در زمان حسن صباح تأليف و نسخهء آن در 513 نوشته شده است ( شمارهء 5968 عربى كتاب‌خانهء ملى پاريس ) . در اين كتاب خبرهاى مجعول اسماعيلى فراوان است ، ولى براى تاريخ آنها سندى ارزنده است . جوينى در تاريخ جهانگشاى و خواجه رشيد در جامع التواريخ و كاشانى در زبدة التواريخ پيداست كه از آن بهره برده‌اند و بسيارى از مطالب اين اثر در اين كتاب‌ها ديده مىشود . قزوينى در مسائل پاريسيه و در تاريخ جهانگشاى ( ج 3 ، ص 356 و 580 ) و در يادداشت‌ها ( ج 4 ، ص 249 ) دربارهء آن گفت‌گو داشته است .

--> ( 1 ) . ديباچهء قواعد عقايد آل محمد ديلمى يمانى ( چاپ 1369 مصر ، ص 9 ) ؛ نامهء فرهنگ ، ج 1 ، شماره 5 ص 197 گفتار سعيد نفيسى . اين همه گفته شود كه در نسخهء مشهد از مؤلف هيچ يادى نمىشود ، ولى در پايان نسخهء عراق نوشته است : « قال ابو محمد » . ( 2 ) . الصليحيون و الحركة الفاطمية فى اليمن از حسين بن فيض اللّه همدانى ( ص 290 كه مىنويسد : نسخه‌اى از آن در مكتبهء محمديهء همدانيه هست . - ايوانف راهنماى فرهنگ اسماعيلى شماره ، 220 .