رشيد الدين فضل الله همدانى
ديباچه 13
جامع التواريخ ( اسماعيليان و فاطميان ) ( فارسى )
را تا مرگ بزرگ اميد از برگ 186 ر به بعد دارد ( استوارى ، ج 1 ، ص 73 ) . 2 ) نسخهء شماره Add 7628 لندن ( ريو ، ج 1 ، ص 74 - 78 ) كه تاريخ اسماعيليان در برگهاى 273 پ - 307 ر آن هست . 3 ) نسخهء شمارهء 1364 S . P . كتابخانهء ملى پاريس ( بلوشه ج 1 ، ص 203 ، شمارهء 257 ) كه تاريخ اين گروه در برگهاى 1 پ - 127 ر آن هست . 4 ) نسخهء مورخ 1223 كتابخانهء دانشگاه پنجاب لاهور به خط نستعليق و بسيار مغلوط ( ص 1053 - 1067 گ 532 ر - 585 ر ) . از مجمع التّواريخ حافظ ابرو و نسخهاى به شمارهء 1925 در كتابخانهء ملى تهران ( شمارهء 1178 سلطنتى ) هست به خط شكسته مورخ رمضان 1011 ( ص 1127 - 1179 ) « 1 » . نيز نسخهاى از آن مورخ 830 در كتابخانهء ملى تهران هست « 2 » ما در تصحيح اين كتاب و آماده ساختن متن ، نسخهء طوپقبوسراى را كه كهنترين نسخه است اصل قرار داديم و اگر در نسخههاى ديگر افزودههاى سودمند بود يا نسخهء اصل ما خوانده نمىشد آن افزونىها را ميان دو قلاب در متن گذارديم و در زير صفحهها نسخه بدلهاى لازم را يادداشت كرديم . در بسيارى از جاها در تصحيح متن از تواريخ انطاكى و ابن اثير و مقريزى و ابن كثير و ابن ميّسّر و ابن تغرى بردى بهره برديم . زبدة التّواريخ كاشانى هم بسيار به ما كمك كرده است . با اين همه ، افسوس كه در بسيارى از جاها نتوانستيم به عبارت درست پى ببريم و نسخهها در اين امر به ما ، چنانكه بايد هم ، كمك نكرد . ناگزير آنچه در اصل بوده است چاپ كردهايم . اميد كه نسخهء ديگرى درستتر به دست آيد و بتوان اين متن را بهتر از اين تصحيح كرد . در پايان اين ديباچه از آقاى دكتر مهدى محقق سپاسگزارى مىكنيم كه به ما كمكهاى سودمند در چاپ اين اثر كردهاند . همچنين از آقاى منوچهر ستوده كه متن را خواندند و چند نكتهء مفيد يادآور شدند . آن نكتهها به نام خود ايشان با نشانهء « س » در حواشى صفحهها آورده شده است . محمد تقى دانشپژوه - محمد مدرسى ( زنجانى )
--> ( 1 ) . حواشى النقض ، ص 46 . ( 2 ) . مجلهء يادگار ، شمارهء 9 و 10 ص 171 .