ابو طالب حسينى تربتى

ديباچه 6

تزوكات تيمورى ( فارسى )

عمايم از سادات و علماء و فقهاء و اهل فضل و دانش از بخشيان ايغور و دبيران فرس ملازم مىبوده‌اند و همواره جمعى ازيشان برحسب فرمان هرچه وقوع مىيافت از صادرات افعال و اقوال آن حضرت و واردات احوال ملك و ملّت و اركان دولت همه را تحقيق نموده باهتمامى تمام قلمى مىكردند ، و حكم چنان بود كه هر قضيّه چنانچه در واقع بوده باز نموده شود بىتصرّفى دران بزيادتى و نقصان . . . و هم به اشارت عليّهء آن حضرت اصحاب بلاغت و براعت آن را كسوت عبارت پوشانيده بنظم و نثر در سلك تأليف مىكشيدند به همان شرط كه در ضبط آن رفته بود ، و بكرّات در مجلس عالى بسمع مبارك مىرسانيدند تا وثوق تمام بصحّت آن حاصل مىشد و بدين نمط منظومه‌اى تركى و مؤلفى فارسى هريك ازان مشتمل بر معظّمات احوال و اوضاع آن حضرت رقم‌زدهء كلك نظم و تأليف شده بود . . . حضرت سلطنت پناهى ( يعنى شاهرخ ) مجموع نسخ مذكور را از منظوم و منثور تركى و فارسى از تمام ممالك طلب داشته جمع آمده بود و آماده نهاده . . . الى آخر . باوجود اين نسبت كتاب ابو طالب حسينى به امير تيمور امروز مورد قبول محققين نيست ، و اگرچه متنى تركى وجود داشته است او آن را در دست نداشته ، و بهرحال آن هم انشاى خود تيمور نبوده است ، و مسلما بعضى از اشارات تاريخى آن با آنچه در ظفرنامه‌هاى شامى و يزدى و تواريخ ديگر آمده است اختلاف فاحش دارد . مع هذا كتاب به خواندن مىارزد ، و مخصوصا از اين حيث كه فارسى و انگليسى آن باهم است از براى دانش‌آموزان و دانشجويان سودمند است . در مقدّمه‌اى كه جوزف هوايت بر متن و ترجمهء چاپ خود نوشته