و جمع كردن قرآن به امر خليفه صديق اكبر ، و فتح نمودن حيره و بحرين به دست خالد . 13 : فتح عظيم الاجنادين ، و واقعهء مرج صفر ، و خلافت عمر بعد از فوت ابو بكر به موجب وصيّت ابو بكر در جمادى الآخر ، و موت عتاب بن اسيد امير مكهء معظمه . 14 : فتح دمشق به صلح به مباشرت ابو عبيده مسعود ثقفى و بعلبك و حمص و حما ، و بناى بصره به مباشرت عتبة بن غزوان ، و قتل رستم سردار لشكر عجم در نهر عتيق به دست هلال بن علفه . « 1 » 15 : حرب يرموك در شام و انهزام كفار ، و حرب قادسيه در كوفه و غلبهء سعد بن ابى وقاص بر عساكر فرس و قتل رستم به روايتى ، و فتح قدس و اردن به صلح به دست عمر ، و موت سعد بن عباده و به روايتى مقتول شده ، [ و ترتيب امور ديوانيهء عمريه ] . « 2 » 16 : حرب حلوان و انهزام فرس و دخول سعد در ايوان كسرى ، و فتح حلب و انطاكيه و رها ، و اشهر روايات آن كه به صلح فتح شده ، و بناى كوفه به مباشرت سعد ، [ و تنصر جبلة بن ايهم ] ، « 3 » و وفات ماريه ام ولد رسول الله . 17 : فتح اهواز و رامهرمز به يد ابو موسى امير بصره ، و اسلام هرمزان ، و سيل ام نهشل در مكهء معظمه و قحط و غلا در حجاز ، و وفات عتبة بن غزوان . 18 : فتح حران و موصل به مباشرت عياض بن غنم ،

--> ( 1 ) رستم پسر هرمز فرخزاد و هرمز سپهبد ( حاكم ) خراسان بود . هلال بن علفه در واقعهء قادسيه به سال 14 هجرى او را كشت و بر تخت او نشست و گفت : به خداى كعبه سوگند رستم را كشتم ( طبرى ج 2 ، ص 443 ، ابن اثير ، ج 2 ، ص 448 ) . هلال بن علفة التيمى از قهرمانان شجاع بود . همان كسى كه در جنگ قادسيه ، فرماندهء ايرانيان ، رستم را كشت . او پس از جنگ نهروان ، همراه دويست تن از سربازانش بر على بن ابى طالب شوريد ( احداث التاريخ الاسلامى ، ج 1 ، ص 372 ) . ( 2 ) كت ندارد . ( 3 ) كت ندارد . تنصر به معنى ترسا شدن است . جبلة بن ايهم غسانى آخرين تن از پادشاهان غسانى است . وى پس از ظهور اسلام در زمان خليفهء دوم به مكه آمد و اسلام آورد . سپس مرتد شد ( نصرانى شد ) و از مكه به شام و از آنجا به قسطنطنيه فرار كرد و به هرقل پادشاه روم پناهنده شد و در همانجا مىزيست تا درگذشت . . . ( لغت نامهء دهخدا ) .