تعجّب‌ها نمودند كه با اين حداثت سن و قلّت تجارب امور و مهام و مخالطت خواص و عوام انام ، چگونه در ادراك سرّ اين معنى طريق تفطّن پيموده و تحقيق سرّ امرى كه ملوك سابقه در مدت‌هاى مديد سلطنت خود ننموده بودند ، در اين يكسال و نيم آغاز جلوس بر سرير سلطنت ابدمدّت تا حال چگونه موافق واقع و مطابق نفس الامر نموده . به هر روى ، هرآنچه در اين كتاب است ، مىبايست در سالهاى 1106 و 1107 نوشته شده باشد . تاريخ 1107 در پايان برخى فصول به صراحت در پايان برخى از فصل‌ها آمده است . فوايد سياسى ، تاريخى و ادبى متن حاضر را بايد داراى چند ويژگى مهم دانست : الف ) اهميت سياسى به لحاظ سياسى ، اثر حاضر نوع نگرش يك عالم دينى و چهرهء اديب و منشى و دبير برجسته را به سياست و سياستمدارى ، جايگاه صفويه در عرصهء سياست ايران ، شاهى و پادشاهى در ادبيات ايرانى و رويه حكومت‌دارى ، انتخاب امرا و عزل و نصب آنها و مسائل ديگر نشان مىدهد . در اين زمينه مطمئنا بايد كار مستقلى روى اين كتاب صورت بگيرد و با دقت هرچه تمامت‌تر مسائلى كه در اين رسالهء مهم آمده مورد پژوهش قرار گيرد . آنچه در چشم اين عالم اهميت حياتى دارد ، نگاه به سلطنت به عنوان تنها ركن قدرت و حكومت در ايران است ، ركنى كه همه‌چيز بايد بر محور آن بچرخد و پا به پاى تصميمات پادشاه - كه انتخابش ، يك انتخاب الهى است - صورت گيرد . اين مقدار اعتناى به سلطنت از سوى يك عالمى كه به لحاظ دينى نيز جايگاهى داشته است ، قدرى شگفت مىنمايد ، اما به هر روى ، طى دويست سال دولت صفوى ، توانسته بود به چنين جايگاهى دست يابد . وى رأى شاه را برتر از تمامى امرا و كارگزاران حكومتى دانسته و مىنويسد : اگر فرضا در مشورتى از مشورت‌ها ، هريك از اركان دولت و امرا رأيى