عبد المحمد آيتى
329
تحرير تاريخ وصاف ( فارسى )
هرچند جواب آن ، بذلهء زن خوبروى و گرمابه تمام است كه پرسيدند : چه عيب داشت ؟ يكى از عيبجويان گفت : آب از حوض بسيار مىريخت . امّا حضرت جواب فرمود و حاضران تصديق كردند كه موضوع اين كتاب بدايع ترسل و علم معانى و سخنرانى است و حكايت بالعرض پيرايهء آن صور ساخته و چند جاى شرح آن داده . بدين موجب در اثناء اين سفر چند بيت و چند رسائل مخترع چون رسالهء مدرسهء سيار و رسالهء تصانيف خدايگانى و رسالهء تكشمشى و مقالتگوى و چوگان و رسالهء بينش در آفرينش و رسالهء عرض جبه و تهنية العيد و غيرها به انشاء و انشاد رسانيده چنانچه زهاب سلاست از مجارى الفاظ آن جارى بود و بلندى آهنگ موسيقار معانى آن به علاقهء چنگ ناهيد مىرسيد . و مع هذا فنون تجنيسات و ايهام و تلويح و تصريح و ترصيع و تسجيع و توشيح و ديگر تدقيقات شعرى و تخيلات سحرى را شامل مىنمود . بىشك مطالعهء آن رسائل بر صحت اين دعوى دليل تمام باشد .