عبد المحمد آيتى
260
تحرير تاريخ وصاف ( فارسى )
بازگردد يا مرا بقتل آورد . قاآن بپذيرفت و روى به راه آورد و او را ده بالش زر و سى بالش نقره و هزار بالش چاو بخشيد . مدت چهار سال سلطنت كرد و در بيست و پنج رمضان سال 710 از اين جهان برفت . ذكر جلوس سعادت مأنوس بويانتوق قاآن « 1 » بربهتانزى پس از آنكه چند روزى براى برادر اقامهء عزا كرد [ 503 ] چون در زمان آننده « 2 » تخت خانيت را به شمشير گرفته بود و هم در زمان برادر به ولايت عهدى او خط داده بودند ، در سلطنت معارضى نداشت . پس رسولان را به احضار شاهزادگان فرستاد . تا در زمان معهود قريب هزار و چهار صد و اند شهزاده كه هر يك ، هزار تا هفتصد سوار در ركاب داشتند برسيدند . مجلس مشاورهء عمومى براى تعيين خان جديد در ماه ذيقعدهء سال 710 كه مصادف با فصل بهار بود تشكيل گرديد و مدت يكهفته ضيافت و سور برپا بود چنان كه براى مصرف يك روز مطبخخانه چهل ماديان و چهار هزار گوسفند ذبح كردند علاوه بسيارى و حيوانات ديگر كه در دين اسلام حرام هستند كه آنها را حسابى نبود . همچنين كثرت انواع مشروبات را به آن نسبت قياس بايد كرد . آنگاه منجمان ساعت مسعودى را اختيار كردند و او بر تخت نشست . شهزادگان از صلب چنگيز خان در طرف راست و شهزادگان از صلب جوجى قسر « 3 » برادر چنگيز در طرف چپ صف بستند و زنان [ 504 ] بر صندلىها در پيش روى نشستند و ساير امراء و اكابر هر كس بر رتبهء خود بيرون و درون ايستاده بودند . او را بويانتوق قاآن خواندند . سپس امراء و بزرگان و شاهزادگان مراسم زانو زدن و كاسه گرفتن و نثار كردن و دعا گفتن را بجاى آوردند . منصب نيابت و جنگسانكى به تمودار ارزانى داشت و دوازده تن امراى شنگ را در تحت فرمان او نهاد و دوازده تن از امراء را براى نگهبانى خاص خود برگزيد و مقدّم ايشان تمربقا و اوريگتمور « 4 » بود و كوكاجى و ارتيه را عهدهدار رياست كاتبان خط ايغورى و ختايى و تبتى و غيره نمود . و فرمود تا زروسيم بياوردند و بر همگان بخش كرد . و فرمود تا قوانين قبلا قاآن را جستجو كردند و هرچه منسوخ و متروك شده بود بار ديگر رواج
--> ( 1 ) - بويونتاق ( بربهتانزى ) بن ترمه بلا ابن چين كيم بن قبلاى قاآن بن تولى بن چنگيز خان . ( 2 ) - آننده ابن مينكقا لابن قبلاى قاآن . . . ( 3 ) - جوجى قسر ( ياقاسار ) برادر چنگيز خان . ( 4 ) - چ : اورنكتمور .