أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
460
تجارب الأمم ( فارسى )
كرمان و تيز رويم كه راه خراسان آماده است [ 1 ] . باز گرديم به گزارشهاى پايتخت و سياست وزيران در آنجا : وزير به كار وزارتخانه نمىرسيد ، تنگدستى افزايش مىيافت ، كسانى كه از دارائى دولت چيزى به معامله در دست داشتند بدان چشم مىدوختند ، ابن رايق از فرستادن ماليات واسط و بصره ، و بريديان از پرداخت ماليات اهواز خوددارى كرده بودند . على بن بويه بر فارس ، و ابن الياس بر كرمان چيره شده بودند . وزير ابو جعفر كرخى سرگردان ماند ، بستانكاران طلب خود را از دولت مىخواستند ، راه درآمدها بسته ، آبروى دولت ريخته بود ، ناچار او پس از سه ماه و * نيم وزيرى ، پنهان شده و در گنجينههاى او سفتههاى واخواست شده و نمونههاى ديگر ورشكستگى و كمبود برش در كارها ديده مىشد . وزيرى سليمان بن حسن : [ 2 ] چون كرخى [ وزير ] پنهان شد ، راضى بالله ، ابو القاسم سليمان بن حسن را خواسته ، وزيرى و رهبرى ديوانها را به گردن او نهاد . ولى او در سرگردانى و نداشتن درآمد ، همانند كرخى بود . پس راضى ناچار شد پيامى براى ابو بكر محمد بن رايق به واسط بفرستد و گفتهء او را بيادش آرد كه : همهء هزينهها را خواهد پرداخت ، درد سپاهيان و پادوها را درمان خواهد كرد . سپس پرسيد : آيا بر سر گفتهء خود هست يا نه ؟ ابو بكر محمد بن رايق ، فرستاده را گرامى داشته يك هزار دينار به دو پاداش داد و در پاسخ نامه گفت : « بر سخن خويش ايستاده است . . . » .
--> [ ( 1 - ) ] M : پايان سخن سوسى كه ابو الفرج نقل كرده و در خ 5 : 529 آغاز شده است . [ ( 2 - ) ] M . متن : « وزارة سليمان بن يحيا . . . كه نادرست است . آمد روز ويراستار ، در پانوشت مىگويد : اين عنوان را او افزوده است ، پس آوردن يحيا به جاى حسن نيز از او است . سليمان بن حسن بن مخلد ، نخستين وزير بىكار دوران امير الامرا مىباشد كه تا سال 325 بر اين سمت بود و در اين تاريخ ابو الفتح فضل بن جعفر بن فرات بر جاى وى گمارده شد ( خ 5 : 555 ) .