أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
393
تجارب الأمم ( فارسى )
زندانيان قاهر ، از سرباز تا دبير ، همه را آزاد كرد ، او عيساى پزشك و اسحاق بن على قنائى [ 1 ] را كه راضى دنبال مىكرد ، نيز آزاد نمود ، ولى پس از آن ، رأى دربارهء عيساى [ 2 ] پزشك تغيير كرده او را مصادره كردند * . قاهر اعتراف كرده بود كه سپردههائى از زر و سيم [ 3 ] و عطر نزد او نهاده است ، كه همه را از وى ستاندند . پس دربارهء ابو العباس خصيبى [ 4 ] گفتگو كرد ، تا امان نامه براى او با دستينه راضى نوشته شد و ابو على وزير آن را با يادداشتى دستنوشت خود با بهترين احترام ، براى خصيبى فرستاد تا آشكار شد ، و ديوان ديههاى ويژه ، تازه ساز [ 5 ] عباسيه ، فراتيه مصادره شده از ام موسا [ 6 ] ، نذير ، شفيع لؤلؤى ، ديههاى مخالفان ، ديههاى بيابان ، ديههاى مادر بزرگ ( مادر مقتدر [ 7 ] ) و دو ديوان بازرسى خاور و باختر را به او سپرد ، براى خود او غير از حقوق دبيرهايش در اين ديوانها ، ماهيانه يك هزار دينار مقرر كرد . راضى بدر خرشنى [ 8 ] را نيز به فرماندهى پليس مدينة السلام [ بغداد ] بگمارد .
--> [ = ] پس چون ابن رايق به « مداين » رسيد ، راضى به او دستور داد به پائين به سوى واسط برگردد و آن را به كارگزاريهاى او در بصره افزود . ابن رايق در رامهرمز بود و مىخواست به اصفهان شود ، كه به او نوشتند به بالا بيايد ، پس ابن ياقوت در يك « طيار » و ابن رايق در يك « حديديه » به يك ديگر رسيدند و با اشارت از دور سلام دادند ولى از جا برنخاستند ، ابن ياقوت آمد ، و با سران « حجريان » و « ساجيان » ديدار كرده نزد راضى رفت ، پس خلعت پوشانيده ، به سرپردهدارى گمارده شد . مردم براى ديدار او به خانهاش در « زاهر » رفتند ، او براى هيچكس جز ابن مقله و على بن عيسى بر نمىخاست . [ ( 1 - ) ] M : نسبت به دير قنى ( خ 5 : 66 و خ 6 : 330 ) . [ ( 2 - ) ] پزشك ويژهء قاهر كه در روز دستگيرى قاهر با او دستگير شد و شايد ذمى بودنش او را از مرگ رهائى بخشيد ( خ 5 : 452 ) . [ ( 3 - ) ] M : متن : اودعها اياه من العين و الورق و الطيب . . . [ ( 4 - ) ] M : آخرين وزير قاهر از 15 ذى قعده 321 تا 6 ج 2 - 322 ه . [ ( 5 - ) ] M . متن : دواوين الضياع الخاصة و المستحدثة . . . [ ( 6 - ) ] M . متن : المقبوضة من ام موسى . ن . ك : خ 5 : 163 و 383 - 384 . [ ( 7 - ) ] M . متن : ضياع الجدة والدة المقتدر . . . ( - خ 5 : 388 ) . [ ( 8 - ) ] M : خ 5 : 453 پانوشت .