أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )

391

تجارب الأمم ( فارسى )

ابن عيسى آزادى فضل بن جعفر [ بن فرات [ 1 ] ] را خواستار مىشد كه انجام گرفت . پس راضى فرمانى براى ابو على بن مقله [ 2 ] امضا نمود و او بامداد پنجشنبه هفتم جمادى يكم [ 3 ] سال 322 بيامد . على بن عيسى و برادرش عبد الرحمان نيز آمده ، پيش او ايستاده ، كسانى را كه مىآمدند ، سوگند مىدادند و براى او بيعت مىگرفتند . فضل بن جعفر [ بن فرات ] و حسن بن هارون دير كردند . [ 4 ] خلعتهاى وزيرى به ابو على بن مقله پوشانيده شد و سيما و طريف سبكرى و ديگر سرداران و غلامان و خدمتگزاران ويژه ، همراه او سوار شدند . حسن بن هارون

--> [ = ] ابن جعفر بود كه براى او نيز دو هزار دينار نقد و چند برابرش را پس از آن تعهد كرده بود ، همين كه مناخلى يادداشت پانصد هزارى را به راضى نشان داد ، على بن عيسى را خواسته يادداشت را برايش خواند . او گفت : اكنون امير مؤمنان به زكات نيز نياز دارد ، من كه برخى از آن را نيز نمىتوانم تأمين كنم ! هر گاه اين مرد بتواند اين پول را بيرون آورد ، بهتر است به دبيرى گمارده شود . پس خودش به خانه رفت و بنشست . راضى پس از آن بارها مىگفت : از اين پانصد هزار دينار يك درم نيز به ما نرسيد ، چه از مال خودمان و چه از مال مردم ! ! [ ( 1 - ) ] M : گرفتارى فضل را در پانوشت خ 5 : 444 - 450 ببينيد . [ ( 2 - ) ] در تكمله چنين است : در حالى كه او در خانهء ابن عبدوس جهشيارى بود . [ ( 3 - ) ] M : متن . مانند ابن اثير : « جمادى الاولى » است ولى در خ 5 : 453 جمادى الاخرة آمده است . [ ( 4 - ) ] M : فضل از خاندان فرات است كه همگى شيعى بودند ( خ 5 : 305 ) با رفض آشكار ( خ 5 : 189 ) و براى انتقال حكومت از عباسيان به طالبيان مىكوشيدند ( خ 5 : 170 پانوشت ) كوشش فضل براى براندازى قاهر سنى و آوردن راضى تعليم يافتهء شعر بشار نزد استادى چون صولى ( خ 5 : 475 پانوشت ) و نويسندهء اعلاميه دفاع از شيعيان برابر حنبليان ( خ 5 : 495 - 496 ) چشم گير است ( خ 5 : 449 ) . حسن بن هارون نيز با آزاد كردن لعن معاويه ( خ 5 : 413 ) ايده‌ئولوژى گنوسيستى خود را آشكار كرده است . كوششهاى پنهانى و آشكار او براى آوردن راضى به جاى قاهر از فضل كمتر نيست ( خ 5 : 448 ) . دير آمدن اينان به مجلس بيعت نشان دهندهء بىميلى به تظاهر است ، يا خود ايشان از سنيان مىترسيده‌اند و يا مشكويه مىخواهد رنگ گنوسيستى اين كودتا را پنهان دارد . - ن . ك : پانوشت ص 179 .