أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )

390

تجارب الأمم ( فارسى )

با دادرس ابو حسين و سه تن از گواهان به پيشگاه راضى گرد آمديم . او به مفلح سياه اشارت داد ، تا سه تن از برادران او را آورده بر دست راست او نشانيد . ابو على كاغذى از آستين بيرون آورده باز كرد و از آنها « سوگند بيعت » بگرفت . سپس راضى اشارتى ديگر به مفلح سياه داد ، او دو برادر ديگر را آورده به دست چپ او نشانيده ، از ايشان نيز بيعت گرفته شد . سپس ابو على [ بن مقله ] كاغذ را به دادرس ابو حسين داد و از وى بيعت گرفت . ما نيز دستنوشت خود را در آن كاغذ به گواهى بر بيعت كنندگان نهاديم و بيرون شديم . سيما ، همان شب پيشنهاد كور كردن قاهر را داده بود . راضى آن را از على بن عيسى پنهان داشته ، بخت يشوع [ 1 ] بن يحياى پزشك را خوانده ، يك كارشناس ميل كشيدن از او خواست . او مردى را نام برد و آوردند ، كه قاهر را كور كرد . على بن عيسى روز چهار شنبه را تا شبانگاه به گرفتن بيعت براى راضى از دادرسان ، فرماندهان ، دبيران ديوانها ، غلامان گذرانيد . راضى از وى خواست تا وزيرى * او را عهده‌دار شود ولى وى خوددارى كرده گفت : توان آن را ندارد . « سيما » پيشنهاد نمود كه به ابو على بن مقله واگذار شود كه كارهاى ديگر را نيز تعهد مىكند . على بن عيسى گفت : من نيز او را به امير مؤمنان پيشنهاد كردم اكنون به از او كسى [ 2 ] نيست . على

--> [ ( 1 - ) ] M : پزشك ساكن بغداد م 329 ه ( طبقات الاطباء و النجوم الزاهرة ) . [ ( 2 - ) ] صولى در « اوراق » گويد : راضى [ خليفه ] على بن عيسى و برادرش ابو على عبد الرحمان ابن عيسى را به كار خوانده ، وزيرى را به دو پيشنهاد كرد . او سالمند بودن و ناتوانى خود را بيان كرده اشارتى به برادر خود كرد ، كه نام و كار وزيرى با او باشد و من سياست و كشور دارى و گرفتن مالياتها را با همه رنج آن زير نظر گيرم ، سپس چون ديد ، براى هزينهء بيعت نيز درمانده‌اند ، پيشنهاد را پس گرفت . ولى او به نامه‌پراكنى ، براى گرفتن بيعت از استانها و رسيدگى به كارهاى مهم ادامه مىداد . برادرش نيز زير نظر و به دستور وى كار مىكرد ، تا يادداشت ابو على بن مقله به سيما مناخلى [ سردار ساجيان خ 5 : 448 ] رسيد كه دستور داده بود ، با ترفندى به زودى پانصد هزار دينار ، براى هزينهء بيعت فراهم سازد ، كه او پانصد هزار دينار سود آن را نيز به او خواهد داد . رسانندهء يادداشت ، دبير جوان او بنام على