أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
380
تجارب الأمم ( فارسى )
و آمادهء پاتك بمانيد كه ناچار پيروزى ما در آن است . چون على بن بويه از اين ترفند آگاه شد ، به جلو ياران دويده فرياد كشيد : سازمانهاى خود را درهم نريزيد كه دشمن * ايستاده چشم به راه سرگرمى شما به چپاول است ، تا بر سر شما باز گردد ، او جز اين نيرنگى نداشت كه به كاربرد ، چپاول براى شما دير نمىشود . ياقوت كه ايستادگى ديلميان و خوددارى ايشان را از چپاول ، و پرهيز از دام را دريافت ، راه گريز را ادامه داد ، پس همهء خرگاه او به دست على بن بويه افتاد . در خرگاه ياقوت صندوقهائى پر از كلاه برنس و زنجير و مانند آنها بود ، كه آورده بود تا براى نمايش بر سر اسيران بنهد ، گروهى از سرداران على بن بويه پيشنهاد نمودند ، آنها را براى ياران اسير شدهء ياقوت به كار گيرند ، كلاهها را بر سر ايشان و زنجيرها بر پاهايشان نهاده و در اردوگاه و سپس در شهر به نمايش گذارند . على بن بويه نپذيرفته گفت : بهتر است به جاى آن ، از دشمنانى كه خدا ما را بر ايشان پيروزى داده است گذشت كنيم و خدا را بر اين نعمت سپاس گزاريم ، كه اين روش براى پيشبرد كار بهتر و از طغيان بدورتر است . سپس روز آدينه به « زرقان » و روز شنبه به « دينكان » رسيد . پناهندگان ، شحنگان ، بزرگان مردم ، به نزد او مىآمدند و او همه را مىپذيرفت و خوش رفتارى و خوش زبانى مىنمود ، و از كسانى كه به او بدى كرده يابد گفته بودند چشم پوشيد ، تا دل مردم به دو آرامش يافت و دشمنانش تسليم شدند . او در بيرون شهر شيراز اردو زده ، در شهر جار كشيدند كه عدل و داد براى همگان است * ، كسى را نبايد آزار داد ، مردم بايد مطمئن به سر كار و بهرهبردارى از زندگى بروند . ولى چنان كه به خواست خدا گزارش خواهيم داد ، او پس از مدتى ناچار شد به سبب افزايش خواستهاى سپاهيان ، رفتار خود را تغيير دهد . نيز در اين سال ، نامهاى [ 1 ] با تاريخ سه شنبه چهارم محرم از ابو جعفر محمد بن قاسم كرخى ،
--> [ ( 1 - ) ] M : نامهاى نيز در تاريخ 4 ذى حجهء 321 دربارهء همين جنبش بويهاى ، از على بن خلف ابن تناب به وزير خصيبى رسيده بود ( خ 5 : 432 ) . پس پيش آمدهاى . بويئيان در اين ماهها بوده است .