أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )

368

تجارب الأمم ( فارسى )

سازد به پيشگاه بخواند چون به درگاه رسيدند ، سرداران دستهايشان را بوسيده سلامت پرده‌دار پيش ايشان به خدمت ايستاد ، ولى چيزى نگذشت كه دستور قاهر بيرون آمد و هر دو دستگير شدند و به زندانهاى پوشيده [ 1 ] برده شدند . سپس قاهر ، سليمان بن حسن [ 2 ] را به نام اينكه بايد وزير شود بخواند ، پس چون با « طيار » خود بيامد سرداران به پيشواز او رفته ، مردم دستش را بوسيدند و استاذان دار السلطان پيش پاى او ايستادند ، و پس از اندكى ، فرستادهء قاهر او را نيز دستگير كرده به زندانهاى پوشيده [ 1 ] بردند . قاهر اين بار ، به دنبال فضل بن جعفر [ بن فرات [ 3 ] ] باز هم بنام وزير شدن فرستاد ، ولى چون [ نقشهء دوم قاهر ] با گرفتارى خاقانى و سليمان باز شده بود ، فضل [ بن فرات ] دانست و پنهان شد . و در آن روز [ 13 ذى قعده 321 ] كسى به وزارت گمارده نشد . چون فردا شد ، قاهر به عيساى پزشك دستور داد ، خصيبى را در روز پنجشنبه براى وزير شدن ، سياه پوشيده ، كمر و شمشير بسته ، آماده كند . عيسى براى او پيام داد و او برابر دستور بيامد و خلعت وزيرى پوشيد و با او سوار شده ، به خانه رفت ، مردم به ديدار او آمده شادباش گفتند * . او ديوانها را بررسى كرده ، به هر كس شايسته ديد واگذار كرد . او ديوانى براى فروش املاك خالصه بر پا داشت و مردم را براى خريد بخواند و پس از بازپرسى براى « فرق ميان دو قيمت گذارى مالياتى [ 4 ] » از هر كس پنجاه هزار دينار خواستار شد ، شرطها براى ايشان نوشت و امضا داد . او گروهى از مردم را نيز دستگير و مصادره كرد . پس از رنجهاى بسيار كه به ابو يوسف بريدى دادند ، عيسى و سلامت پرده‌دار

--> [ ( 1 - ) ] M . متن : الحبوس الغامضة . . . و در خ 5 : 133 و 302 : حبس فى المطبق . . . سياهچال ديده مىشود . [ ( 2 - ) ] M : وزير سال 318 - 319 ( خ 5 : 333 - 342 ) . [ ( 3 - ) ] M : وزير سال 320 ( خ 5 : 367 ) . [ ( 4 - ) ] M : براى اصطلاح « فرق ميان دو قيمت گذارى مالياتى » ن . ك : خ 5 : 327 .