أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
365
تجارب الأمم ( فارسى )
هزار دينار بگرفت و همان روز آزاد شده به خانه رفت . گزارش انگيزهء وزير شدن ابو العباس خصيبى : پس از پنهان شدن [ وزير پيشين ] ابن مقله ، فرزندان بريدى نيز پنهان شدند . پس [ محمد بن قاسم ] وزير [ تازه ] كارهاى ايشان را به ابو جعفر محمد بن قاسم كرخى [ 1 ] واگذار كرد . اسحاق بن اسماعيل [ نوبختى ] براى ايشان ميانجى شده از وزير * امان نامه گرفت و آشكار شدند . سپس همين اسحاق به وزير ابو جعفر [ محمد ابن قاسم بن عبيد الله ] پيشنهاد كرد با قاهر گفتگو كند كه بهتر است بريديان را به پيمانكارى بصره و اهواز باز گرداند . وزير چنين كرد و به خليفه گفت : من از كار محمد بن قاسم كرخى خرسند نيستم ، او در گرد آورى ماليات و فرستادن آن كوتاهى مىكند و بريديان از او درستتر هستند . قاهر نويد داد و گفت : بررسى خواهم كرد ، پس عيساى پزشك را خواسته سخن را با او بازگو كرد . عيسى از وزير محمد بن قاسم ناخرسند بود ، زيرا هنگام وزير شدن او در موصل بود و در آوردن وى دستى نداشت ، [ پس در پاسخ به خليفه ] از وزير ابو جعفر و راى او بدگوئى كرده ، پيشنهاد كرد ، وزيرى به « خصيبى » واگذار شود . قاهر دستور داد خصيبى را ببيند و راى خود را دربارهء بريديان و ديگران باز گويد . عيسى رفت و با او قرار بيرون كشيدن مال بسيار نهاد . خصيبى در نامهاى كه بوسيلهء عيسى براى قاهر فرستاد نوشت : اگر آشكار شود كه من به وزيرى گمارده شدهام دولتمندانى كه من نويد بيرون كشيدن مال از ايشان دادهام پنهان خواهند شد ، پس بهتر است [ 2 ] كه همين وزير كنونى كسانى را كه من ليست مىدهم به آرامى دستگير كند ، سپس قاهر ايشان را از وزير بگيرد و به خانهء خود ببرد و چند روز نگاه دارد ، سپس وزير محمد بن قاسم را دستگير سازد . قاهر همين كار بكرد * و به
--> [ ( 1 - ) ] M : خ 5 : 336 تا 338 وزير سال 324 ( خ 5 : 515 ) . [ ( 2 - ) ] M : پياده كردن اين نقشهء خصيبى براى دستگيرى ثروتمندان به دست قاهر و وزيرش محمد بن قاسم تا خ 5 : 430 ادامه دارد .