داشت ، انداختند و آن را سوختند . بغداد نيز چپاول شد . محمد بن ياقوت از پنهانگاه [ 1 ] بيرون آمده به « دار السلطان » رفت و از همانگاه به پرده‌داران پيوست . سپس چون از ناخرسندى طريف سبكرى و « ساجيان » و « حجريان » از او آگاه شد ، ترفندى زده ، پنهان شد و به سوى پدرش كه در فارس بود بگريخت * . او از حوزهء ارجان نگذشت و پدرش را نديد . او با پوشاك « دوات داران [ 2 ] » به كشتى نشست و پس از دريانوردى به « مهروبان [ 3 ] » آمده ، شبانه به ارجان آمده ، نزد ابو العباس بن دينار فرود آمد . پدرش پول و پوشاك و چارپا برايش فرستاد . او حوالتهائى براى فارس داشت كه بگرفت و به گردآورى سپاهش پرداخت . قاهر نامه‌اى آرامش بخش براى او فرستاده ، گوشزد كرده بود كه : او در بيرون شدن [ از بغداد ] شتاب كرده است . پس او را به كارگزارى معونت حوزه‌هاى اهواز بگمارد . پس در ارجان بماند و به معالجهء بيمارى دشوار خود پرداخت و سپس به رامهرمز رفت . قاهر براى مرداويج نيز نوشته بود كه ، از اصفهان دست بردارد ، تا فرمان « رى » و كوهستان را براى او بفرستد و در شمار « اولياء [ 4 ] » درآيد و از ليست سركشان بيرون آيد و چنين شد . پس او براى وشمگير نوشت كه از اصفهان بيرون رود و او برفت و اين شهر هفده روز بى حكومت باقى ماند . [ 5 ] پس قاهر ، محمد بن ياقوت را به فرماندارى اصفهان گمارد و به او نوشت كه بدانجا شود ، و اين پس از شكست مظفر بن ياقوت [ 6 ] و بازگشت على بن بويه از اصفهان [ 7 ] بود . محمد بن ياقوت براى رفتن به اصفهان

--> [ ( 1 - ) ] ن . ك : خ 5 : 412 . [ ( 2 - ) ] M . متن : « جلس فى الماء بزى اصحاب المحابر و ركب البحر . . . » كه همان صاحب دوات است ( خ 6 : 435 . 460 ) . و در تكمله : بزى الصوفية . براى پوشاك رسمى - خ 6 . 308 . [ ( 3 - ) ] M : شايد : « مهرويان » يا « مهربان » باشد . [ ( 4 - ) ] M : نخستين جا است كه اولياء دربارهء موالى ايرانى به كار رفته است . ن . ك : خ 5 : 236 . [ ( 5 - ) ] M : خ 5 : 466 . دستگيرى قاهر در 6 ج 2 - 322 بوده است . [ ( 6 - ) ] M او ابو الفتح مظفر بن ياقوت است ، تفصيل آن در خ 5 : 438 ديده مىشود . [ ( 7 - ) ] M : رها كردن بويه اصفهان را در خ 5 : 440 آمده است .