أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
296
تجارب الأمم ( فارسى )
آنجا بياورند ، پس به او دستور داده شد كه آن مال را به همدان برد و در آنجا بماند تا [ ابن الخال ] به دو برسد . چون لشكرى به نهاوند در آمده ثروتمندى مردم و فراوانى دارائى آنجا را ديد ، بدان چشم دوخت و در مدت يك هفته سه ميليون درم از مردم آنجا مصادرت كرد و بگرفت و سپاهيانى به نگهبانى گمارد و به كرج رفت ، و مانند آن را در آنجا به كار بست . * چون گزارش به ابن الخال رسيد ، او را بخواست و او واپس نشست ، تا به اصفهان رسيد كه زير فرماندارى ابو العباس احمد بن كيغلغ بود . پيشآمدى خوش به سود احمد بن كيغلغ ، كه پس از شكست او و آمدن لشكرى به اصفهان رخ داد : ابو الحسن مافروخى [ 1 ] آرد : من در آن هنگام در اصفهان بودم و ديدم كه احمد بن كيغلغ به بدترين شكل بگريخت ، او با سى تن به دژ يكى از ديهها پناه برد و سپاه لشكرى در اصفهان به خانهها ، خان [ كاروانسرا ] ها و گرمابهها فرود آمدند . لشكرى كه به دنبال سپاه خود مىآمد ، براى يك آب ريختن از چارپا پياده شده پس از كمى راهپيمايى كاروانى را ديد كه نشناخت و پرسيد : كيستند ؟ گفته شد گروهى كيغلغى هستند ! او سوار شده بسوى آنان رفت چون نزديك شد ، احمد بن كيغلغ كه كه او را شناخته بود بيرون آمده به زد و خورد پرداختند و نزديك بود لشكرى احمد را دستگير كند ، كه مردم ديه جنجال كرده ، دل لشكرى را خالى كردند و او بسوى احمد تاخت و احمد شمشير را بر سر او فرود آورد كه از كلاه خود او گذشته سر وى را بشكافت و همانجا در غلتيد . احمد پياده شد و سر او را جدا كرد . چون سپاه او خبردار شدند يكسره * گريختند . اين پيروزى يك پديدهء شگفتانگيز بود ، كه سن احمد
--> [ ( 1 - ) ] M : از منابع كار مشكويه است كه در خ 6 : 152 نيز از او نقل دارد . در خ 6 : 195 گويد : « ابو بكر بن ابو سعيد از ابو الحسن ما فروخى برايم نقل كرد . . . » ما فروخى دبير معز الدوله بود و به سال 348 ه درگذشت و چون پسر عمويش ابو محمد ، على بن عبد العزيز ما فروخى نتوانست كار او را انجام دهد ، ابو بكر بن ابو سعيد ياد شده به دبيرى معز الدوله نشست ( خ 6 : 234 ) - معجم الادباء ، چ دار مأمون ، 9 : 121 .