بيمناك بود . هر چند در آشكار با هر دو روابط نيكو داشت . ياقوت نيز به سبب همين دوستى با مونس نسبت به ابن مقله بدبين بود . پيشامدى رخ داد كه مونس براى گردش به « اوانا » رفته بود و ابن مقله به « دار السلطان » رفت . مقتدر دورى مونس را غنيمت شمرده او را دستگير كرد . محمد بن ياقوت كه دشمن ابن مقله بود ، پس از دستگيرى كس فرستاد خانهء او را شبانه آتش زدند [ 1 ] . مقتدر مىخواست حسين بن قاسم [ 2 ] بن عبيد الله را به وزيرى گمارد ، ولى مونس ، از « اوانا » به بغداد آمده ، براى

--> [ ( 1 - ) ] ابن قايماز ذهبى دربارهء اين خانه در شرح حال ابن مقله به سال 328 گويد : حسين بن حسن واثقى كه خود با پرده‌دار ابن مقله در خانهء او كار مىكردند ، آورده است كه : در نخستين وزيرى ابن مقله ، هر روز آدينه پانصد دينار برايش ميوه خريده مىشد . او ناچار بود ، هر بامداد آدينه پس از برگزارى نماز بياشامد و بامدادان شنبه از خواب برخيزد . او مىگفت خود قفس گاه پرندگان ناياب را كه ابن مقله براى تخم‌گذارى ايشان ساخته بود ، ديده است . او يك زمين گسترده ، كه در آن چند جريب باغ درختها ، بجز خرما بود ، به دست آورده ، گوشه‌اى از آن را مانند « شابوره » به اندازهء دو جريب با پنجره‌هاى ابريشمين جدا نمود . در ديواره‌هاى آنجا لانه‌هائى براى پرندگان و تخمگذارى آنها ساخته بود . مرغان قمرى ، دبسى ، [ موسيچه ] ، نوبى ، شحرور ، زرياب ، هزار ، توتى ، فاخته و ديگر پرندگان سرزمينهاى دور ، كه آهنگ‌هاى خوش و پرهاى زيبا داشتند و يك ديگر را پاره نمىكردند ، در آنجا گرد آورده بود . اينها پس از جفت‌گيرى با يك ديگر نژادهاى تازه نيز پديد آورده بودند . او در باقيماندهء زمين نيز پرندگان بىپرواز همچون طاوس ، كبك ، اردك را رها كرده ، در گوشه‌اى نيز قفسهائى براى مرغان گرانبها نهاده بود . پشت اين باغ نيز جايگاهى براى آهوان ، شترمرغها ، شتر و گورخرها آماده كرده بود . براى هر يك از اين بخشها پنجره‌هائى به زمين بزرگ باز نهاده بود كه هنگام نشست خود همهء آنها را مىديد . محمد بن عبد الملك همدانى نيز در تاريخ خود گويد : هنگامى كه ابو على بن مقله خواست كاخ خود را كه باغ به نام « زاهر » در آن است ، در كرانهء دجله بسازد ، از شصت ستاره بين خواست تا بهترين وقت را براى آغاز به كار معين نمودند . ولى همين خانه ، شش ماه پس از ساختمان چنان سوخت كه ديوارى برايش نماند . نيز ن . ك : صله عريب : 154 . پ 6939 . [ ( 2 - ) ] M : اين مرد وزير آيندهء مقتدر است ( خ 5 : 354 ) كه برادر او ابو جعفر محمد بن قاسم وزير آيندهء قاهر ( خ 5 : 419 ) او را به تهمت عزاقرى ( شيعى تندرو . شلمغانى ) بودن تبعيد كرد ( خ 5 : 423 ) پيشنهاد وزيرى او از سوى مقتدر و رد كردن مونس آن را ، شايد كاشف