أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
228
تجارب الأمم ( فارسى )
نزد گهبذ داشته است ، هزينههايى به دروغ بنويسد . او از دبيرش نيز دو هزار دينار ، و از جانشينش سه هزار دينار * و از پردهدارش دو هزار دينار بگرفت . چون ابو عبد الله بريدى خود ديوى از دجالان جهان بود [ 1 ] ، اعتراض مردم بر ابو على ابن مقله كه كار را به نااهل سپرده است بسيار شد . پس جاى او را به ابو محمد ، حسين ابن احمد مادرائى داد و او را به سرپرستى گروهى كه كار را اداره ميكردند بگمارد . ابو محمد بىبو و خاصيت بود ، دبير او على بن يوسف كار او را انجام مىداد ، كه از پايتخت همراهش آمده بود . ناشايستگى و سستى او به زودى زبانزد مردم گرديد . همين بس كه ابو عبد الله همهء راهها را در دست داشت و هر چه او نامه مىنوشت از پيكهاى او مىگرفت ، از روزى كه او به اهواز آمد ، تا روزى كه بر كنار شد ، نامهاى از او در بغداد ديده نشد ، تا آنكه جاى او را به ابو عبد الله بريدى باز گردانيده ، گفت : پيرى او مرا فريب داده بود ، نه هر كه دبيرى تواند ، كارگزارى را شايد ! بازگشت به دنبالهء گزارش سياست و كشور دارى على بن عيسى : چون اندازهء برداشتها را براى او بيرون آوردند ، ديد كه برداشت ديههاى اقطاع وزيران ، پس از كنار گذاردن هزينههاى دايمى ، به يكصد و هفتاد هزار دينار مىرسد . او به مقتدر نوشت : من از اين اقطاع بىنياز هستم ، پس انداز خود من براى من بسنده است ، ديه من آباد شده است . * او نوشت : من آن اقطاع را به خدمت شما باز مىگردانم ، من حقوق وزيرى را نيز ، كه با دو هزار دينار كه خصيبى براى پسرش بر مىداشت ، ماهيانه به هفت هزار دينار مىرسد ، نخواهم گرفت . مقتدر در نامهاى سپاسگزارانه نوشت ، حقوق وزيرى را بايستى بگيرى ! ولى على بن عيسى سوگند ياد نمود كه حقوقى براى اين كار نخواهد گرفت ، زيرا كه روش او دورى از خوشگذرانى مىباشد [ 2 ] .
--> [ ( 1 - ) ] M : مشكويه در جاهائى از اين كتاب چون خ 5 : 396 نيز از دغلبازيهاى اين مرد سخن گفته است . [ ( 2 - ) ] ن . ك : صله . عريب : 132 - 131 . پ 6917 .