أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )

166

تجارب الأمم ( فارسى )

هر گاه همهء دارائى خود را بدهم ، مرا به پسرش محسن نسپارد و مرا شكنجه ندهد و به خانه باز گرداند و بالاترين كارها را به من واگذارد ، اكنون كه همهء دارائى خود را دادم مرا به پسرش محسن سپرده ، شكنجه‌هاى سخت به من داده ، همراه فلان خادم مرا بدينجا گسيل داشت و با فريب در تخم مرغ به من زهر خورانيد تا اسهال گرفتم . بزوفرى تا كنون در خون من انباز نيست ولى او به من زيانها رسانيده ، مقدارى از دارائى مرا هنگام فروش براى مصادره به درون دست‌برنجن‌هاى فرسوده جاسازى كرد ، و هر يك از آنها را پنج درم بها داد ، و برخى از آنها را براى خود خريدارى كرد ، كه سه هزار دينار كالا را در بر مىداشته است . اينكه آنچه را به شما گفتم گواهى نمائيد . آنگاه بزوفرى دانست كه كارى نادرست انجام داده است . خبرگزار واسط همهء گفته‌هاى حامد را براى ابن فرات به بغداد فرستاد . حامد بن عباس در شب سيزدهم رمضان سال 311 ه درگذشت * . روند كار على بن عيسى كه به سپردن وى به ابن فرات انجاميد [ 1 ] چون مقتدر على بن عيسى را دستگير كرد و به زيدان قهرمانه سپرد ، به او پيام داد كه صورت دارائى خود را بدهد . او در يادداشتى پاسخ داد كه نمىتواند بيش از

--> [ ( 1 - ) ] داستان سرگذشت على بن عيسى تا هنگام تبعيد او به مكه در كتاب وزراء 308 - 289 نيز ديده مىشود . / / M : دو طرف اين كشاكش على بن عيسى و « بنى بن نفيس » هستند كه دومين ايشان يك مولا ( بردهء آزاد شده ) سريانى در بارى و سنى متعصب است كه داماد فاطمه قهرمانهء مقتدر بود . ( خ 5 : 81 ) ، على بن عيسى وزير ايرانى نيمه سنى و نيمه گنوسيست است . او از يك سو در كودتاى ابن معتز ناصبى شركت داشت ( خ 5 : 61 ) و از يك سو از حلاج شيعى گنوسيست دفاع كرده از دادگاه او به 309 ه كناره‌گيرى كرد ( خ 5 : 155 ) او مردى ميانه رو بود ، نه تشيع ابن فرات را داشت و نه مانند حامد بن عباس به تسنن سلفى پايبند مىبود . او دو بار در سال 311 ه به اعتراف خود ( خ 1 : 196 ) با قرمطيان پيوند داشته و يك بار به سال 316 ه به داشتن چنان پيوندى متهم شده است ( خ 5 : 308 - 309 ) - خ 5 : 57 .