أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )

67

تجارب الأمم ( فارسى )

[ ظهور موسى به روزگار منوچهر ] موسى ، كه درود خدا بر او باد ، به روزگار منوچهر مىزيسته است . برخى برآنند كه وى صد و بيست سال بزيست كه بيست سال به روزگار فريدون و صد سال به روزگار منوچهر بوده است . از نشانه‌هايى كه خداوند به دست موسى فرو فرستاد همگان آگاه‌اند و ما از ياد كردن اين گزارشها و فرو گذاشتن آنها از پيش پوزش خواسته‌ايم . آن گاه داستان تيه بود ، تا آن كه يوشع پسر نون ، پس از مرگ موسى ، بنى اسرائيل را از آن بيرون برد و به جنگ كنعانيان رفت و ايشان را تا كناره‌ها براند و شهر جبّاران را بگشود . گويند : افريقس بن قيس بن صيفى بن كعب بن زيد بن حمير بن سبأ بن يشجب بن يعرب بن قحطان ، در راه خود به افريقيه با ايشان برخورد و ايشان را از كناره‌هاى شام به افريقيه برد و آن سرزمين را بگشود ، و جرجير پادشاه افريقيه را بكشت و از كنعانيان بازماندگانى را كه از كناره‌هاى شام آورده بود ، در آنجا جاى داد كه بربرها هم ايشان‌اند . ايشان را بربر بدان خوانده‌اند كه افريقس به ايشان گفته بود - « ما أكثر بربرتكم » . يعنى : چه پرگو باشيد ! و نام بربر بر ايشان نهادند . افريقس ، به پندار ايرانيان ، كارگزار منوچهر بوده است . يوشع پس از مرگ موسى ، بيست سال به روزگار منوچهر و هفت سال به روزگار افراسياب ، فرزندان اسرائيل را رهبرى كرد و سپس مرد . چون منوچهر بمرد ، افراسياب بر كشور پارس چيره شد و كين‌ها بتوخت و آنگاه به سرزمين بابل رفت و در مهرگان كدك [ 1 ] بماند . وى تباهى بسيار كرد ، آبادىها را ويران ساخت ، نهرها و كاريزها را بينباشت ، و در پنجمين سال كشوردارى وى مردم به خشكسالى گرفتار شدند تا سرانجام بيرونش راندند و به توران بازگردانيدند . در آن سالها آبها فروكش كرد و درختان يك سال در ميان ميوه دادند . [ 18 ]

--> [ ( 1 ) ] در متن : مهر جاقذق . گونهء ديگر آن : مهرجانقذق . معرّب مهرگان كذه ( كذك ) . در زبان پهلوى : Mitragan - Katak يعنى خانهء ميترا ( معين ، حواشى برهان ) . مهرگان كدك ، ولايتى است كه صيمره را در ميان مىگيرد . ( لسترنج : 218 ) .