أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
378
تجارب الأمم ( فارسى )
- « از ديگران برتر است و بدى را هيچ نشناسد . » عمر گفت : « براى وى بهتر آن است كه هم در بدى بيفتد . » عمر ، عتبه بو سفيان را كارگزار كنانه كرده بود . روزى با خواستهاى پيش عمر آمد . عمر از وى پرسيد : « عتبه ، اين چيست ؟ » عتبه گفت : « خواستهاى است كه با خود برون بردهام و با آن سودا كردهام . » عمر گفت : « تو را چه رسد كه خواسته را در اين راه برون برى ؟ آن را به بيت المال بازگردان . » پس از آن كه عثمان جانشين عمر شد به بو سفيان گفت : - « آن چه را كه عمر از عتبه گرفته است ، اگر از من بخواهى ، به تو باز پس خواهم داد . » بو سفيان گفت : - « اگر از يارى كه پيش از تو بود پيروى نكنى ، راى مردم از تو برخواهد گشت . مبادا كه كار يار پيشين را از روايى بيفكنى كه يار پسين در كار تو همان خواهد كرد كه تو با پيشين كردهاى . » عمر با كسانى از پارسيان در نهان بسيار مىنشسته است و پارسيان ، شيوههاى شاهان را ، به ويژه [ 262 ] پادشاهان برتر ايران را ، به ويژه شيوهء كشوردارى انوشروان را بر او مىخواندهاند . شيوههاشان را خوش مىداشته و پيوسته از آن پيروى مىكرده است . انوشروان خود بر روش اردشير بوده است و خويشتن را بر شيوهء اردشير ، و اندرز اردشير ( عهد اردشير ) كه آن را در همين كتاب آوردهايم ، [ 1 ] مىداشته ، و اين را از ديگران نيز مىخواسته است . اردشير خود پيرو بهمن و كورش بوده و به راه آن دو مىرفته است . اينان خسروان بزرگ و برتر پارسيان بودهاند كه سزد تا ديگران از كردار و رفتارشان پيروى كنند و روشهاشان را بياموزند و با ايشان همانندى جويند .
--> [ ( 1 ) ] اندرز اردشير را در صفحهء 114 - 129 مىخوانيد .