آن را در پيشامدهايى كه مانندش هميشه پيش مىآيد و همتايش پيوسته روى مىدهد فرا روى خويش بدارد هنگامى كه انسان آن حوادث و ارزشهاى آزمونىاش را بشناسد و از آن پند گيرد ، اين سبب خواهد شد تا از حوادثى كه در تاريخ بر سر مردمى آمده است بپرهيزد و بدان چه سبب نيكبختى مردمى بوده است چنگ زند . اين تفكر ، بر نظر ديگرش استوار است كه مىگويد : كارهاى جهان همانند و در خور يك ديگرند و انسان مىتواند امروز را با ديروز بسنجد و در پرتو آزمونهايى كه در كردار پيشينيان مىيابد راه خويش را برگزيند . از سويى مسكويه بر اين باور است كه رويدادهايى كه در گذشته روى داده ، و انسان از مطالعهء تاريخ بر آن آگاه مىشود ، گويى همگى آزمونهاى خود اويند ، گويى خود بدانها دچار آمده و در برخورد با آنها فرزانه و استوار شده و با نگرش در كارهايى كه خود تجربه‌شان نكرده كارشناس شده است . تا آنجا كه آنها را پيش از روى دادن باز مىشناسد و دشواريهاى خويش را چون مردى كاردان مىپذيرد و در برخورد با آنها همان مىكند كه سودمندتر و مناسب‌تر است . با اين همه ، مسكويه چنين دريافته است كه گزارشهاى درست تاريخ غرق در قصه‌هايى است بىپايه و آميخته با افسانه‌ها و متل‌هايى كه سودشان جز خواب آوردن يا سرگرمى نيست . از اين‌رو ، همهء آن گزارشها را در بوته نقد مىنهد و آنچه را كه ارزشمند است از آن بيرون مىكشد و آنچه را كه تهى از ارزش تاريخى است به سويى مىافكند . مسكويه به گزارشهاى پيش از طوفان از آن رو كه فاقد ارزش تاريخىاند اعتماد نكرده است و معجزه‌هاى پيامبران ( ص ) را از آن رو كه براى مردم روزگارش قابل تكرار و تجربه نبوده است ، در كتاب خود نياورده است . البته اين بدان معنى نيست كه وى تدبيرهاى مردمانه‌اى را كه از ايشان رسيده است فرو نهاده باشد . زيرا همهء اين گونه روايات در متن اهتمام مسكويه قرار دارد . مسكويه كتابى جداگانه در صفات پيامبران سلف نوشته و آن را « احوال الحكماء و صفات الانبياء السالفين » نام نهاده است كه در فهرست آثارش از آن ياد مىشود . و اين خود پاسخى است بر خاورشناس كارادوو ( 102 . 1 ) كه نكته را در اين باره ، به درستى درنيافته است . مسكويه به حوادثى كه به بخت و اتفاق روى مىدهند توجه مىكند . با اين كه آدمى اين گونه پيشامدها را تدبير نتواند كرد و در برابر آنها كارى از او ساخته نيست . گزارش اين گونه رويدادهاى تاريخى بدان روى است كه باز به گفته مسكويه « انسان اين گونه از