همنشينان ، وزيران ، دوستان ، ياران و ياوران ، اندرزگويان ، نزديكىجويان ، دلخكان و آرايشگران نيز خواهيد بود . هر يك از اينان را ، جز اندكى از ايشان ، گرفتن خوشتر است كه دادن . كارى اگر كند براى گرمى بازار امروز و زندگى فرداى خويش است . اندرزى اگر به شاه دهد ، از آن روست كه سود خويش در آن بيند . بهترين نيكى ، در نزد وى ، آن است كه براى وى نكو باشد ، و بدترين تباهى ، آن كه تباهى كار وى در آن باشد . خويشتن را تودهء مردم داند ، و توده را جز ويژگان كه خود از آنان است نشناسد . پس اگر نواختى ويژهء او شود ، نواختى است از آن همگان ، و هر گاه مردم همگى از پيروزى بر دشمن ، و دادگسترى ، و ايمنى مرزها ، و نگاهدارى سرزمين‌ها و مهرشاه ، و درستى كار كشور ، برخوردار باشند و به وى چيزى خوشايند نرسد ، اين همه را نواختى ويژه خواند ، و از روزگار بسى بنالد و زبان به نكوهش كارها گشايد . بازار دوستى با شاه را تا آن گاه گرم بدارد كه بازار بهره‌گيرى او گرم كند . [ 58 ] اين وزير يا همنشين ، نمىداند كه سودجويى در نزد شاه مايه تباهى همهء كارهاى كشور است . پيشينيان گفته‌اند : درستى شهريار ، براى مردم از فراوانى بهتر است . - « بدانيد كه پادشاهى و دين ، دو برادر همزادند كه پايدارى هر يك جز به آن ديگرى نباشد . زيرا دين شالوده پادشاهى است ، و تا كنون ، پادشاهى پاسدار دين بوده است . پادشاهى را از شالوده و دين را از پاسدار گزيرى نباشد . زيرا آن چه را نه پاسدار است تباه شود و آن چه را نه پايه ، ويران گردد . - « ترس بزرگ من براى شما ، از آن است كه فروپايگان كه شما در شمارشان نمىآريد ، در خواندن و پژوهيدن و دريافتن دين از شما پيش افتند ، و شما ، از آن روى كه به نيروى شهريارى خويش پشتگرم باشيد كار آنان سبك گيريد ، تا سرانجام ، در ميان كسانى از رده‌هاى پايين و تودهء مردم ، كه كسى از ايشان را كشته‌ايد ، يا بر ايشان ستم كرده‌ايد ، يا چيزى را از ايشان دريغ كرده‌ايد ، يا آنان را ترسانيده‌ايد يا خوار داشته‌ايد ، سردارىهاى نهانى پديد آيد . هيچ گاه ، در هيچ كشورى ، سردار دينى پنهان كار و سردار آشكار با هم نبوده‌اند ، جز آن كه سردار دين ، آن چه را كه در دست سردار كشور بوده ، از چنگ وى بيرون كشيده است . چه ، دين پايه كشور است و شهريارى ستون آن ، و دارندهء پايه ، از دارندهء ستون ، در