هرودت ( مترجم : هدايتى )
115
تاريخ هرودت ( فارسى )
و بوضعى شگفتانگيز از اطاعت و فرمانبردارى خوددارى كردند و مانند سپاهيان در خشگى بساختن كلبههائى در جزيره مشغول شدند بعد از آن اوقات خود را در زير سايه اين خانهها گذراندند و ديگر حاضر نبودند به كشتىهاى خود برگرداند و به تمرين ادامه دهند . 13 - اآكس « 1 » فرزند سيلوسون « 2 » در گذشته پيشنهادهائى بدستور پارسها براى جنگجويان ساموسى فرستاده بود و آنها را به ترك اتحاد با يونىها دعوت كرده بود . همين كه جنگجويان ساموسى رفتار يونىها و فساد و هرجومرج را در بين آنان مشاهده كردند از اين پيشنهادها استقبال كردند مخصوصا كه آشكار دانسته بودند كه غلبه بر پادشاه بزرگ امكانپذير نيست . زيرا آنان ميدانستند كه اگر نيروى دريائى موجود را درهم شكنند نيروى ديگرى پنج برابر قوىتر از آن از راه خواهد رسيد . پس آنان اين فرصت را غنيمت شمردند و سوءنيت آشكار يونىها را بهانه كردند و خوشبختى خود را در آن تشخيص دادند كه با بيرون كشيدن خود از اين ماجرا معابد و اموال خود را از خطر برهانند . اين اآكس كه واسطه پارسها شده بود فرزند سيلوسون فرزند اآكس بود . وى قبلا فرمانرواى ملط بود ، اما آريستاگوراس وى را نيز مانند ديگر فرمانروايان يونى از كار بر كنار كرده بود . 14 - روزى كه فينيقىها به حركت درآمدند ، يونىها نيز كشتىهاى خود را به صورت ستونى طويل به طرف دريا حركت دادند . دو حريف باهم برخورد كردند و نبرد آغاز شد . براى من ممكن نيست كه بدرستى تعداد يويىهائى را كه در اين جنگ دريائى ابراز شجاعت يا جبن كردند مشخص كنم زيرا آنان همه يكديگر را متقابلا متهم ميكنند . بطوريكه نقل ميكنند بموجب قراردادى كه ساموسىها با اآكس منعقد كرده بودند آنان شراع كشتىهاى خود را بركشيدند و باستثناى يازده كشتى بقيه را از صحنه جنگ بيرون بردند و بسوى ساموس حركت كردند . فرماندهان اين يازده
--> ( 1 ) - Aiakes ( 2 ) - Syloson