محمد مهدى ملايرى
359
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
روز روزه مىدارند . و همچنين روز بيستم از ماه تموز كه مصادف با آخر تيرماه يا اول مردادماه است جشن چلهء تابستان مىگيرند . در جشنهاى چلهء زمستان و چلهء تابستان « كوچكها » بايد روزه بگيرند ، ولى اگر كسى براى آنها غذايى به عنوان هديه ببرد و بگويد به عشق فلان شيخ يا فلان مزار اين غذا را بخور بايد روزهء خود را بگشايد . روز دهم حزيران شرقى كه مصادف با بيستم خرداد است عيد ديگرى دارند به نام عيد قربان . در اين عيد بايد شيخ بزرگ و چند تن از « كوچكها » به مقام شيخ عادى بروند و در آنجا سه روز روزه بگيرند و پس از برگشت به خانههايشان روزهء خود را تا يك چله تكميل كنند ، و دو سه روز پيش از تمام شدن چله دوباره دستهجمعى به مقام شيخ عادى بروند و در آنجا چلهء خود را به انجام رسانند و روزهء خود را بگشايند و عيد قربان را در مقام شيخ عادى برپا دارند و قربانى كنند ؛ گويند كه شيخ عادى يك چله در زمستان و يك چله در تابستان روزه مىداشته . در اين عيد رسم است چاووشى كه يك سبد نان برسر گرفته از كوه شيخ عادى كه آن را كوه عرفات مىخوانند بالا رود ، و در آنجا بر روى سنگ بلندى كه در آنجا هست و بلندى آن بيش از قد يك شتر است بايستد و طبق نان را از سر خود فروريزد ، از جماعتى كه در آنجا هستند آن كس كه بتواند زودتر از ديگران تكه نانى به دست آورد و به شتاب خود را به چشمهء شيخ عادى كه در فاصلهاى از آنجا قرار گرفته برساند و آن تكه نان را با آب آن چشمه تر كند و بخورد حجش قبول و مرادش برآورده شده . يكى ديگر از جشنهاى اين گروه كه عيد عمومى و بزرگ آنها است و همه از اطراف و اكناف از نواحى حلب و سوريه و ساير جاها در آن شركت مىكنند و حضور در آن را نزد آنها ثوابى عظيم و براى آنها به منزلهء حج است ، عيدى است كه مدت آن دههء سوم شهريور يعنى از روز 12 ايلول تا روز بيستم همان ماه است . در اين روزها همه در مقام شيخ عادى حاضر مىشوند و معتقدند كه هركس آنجا حضور يابد از گناهان پاك مىشود . در تمام اين مدت پختن غذا