محمد مهدى ملايرى
351
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
من در حضور خداوند بودم از من پرسيد آيا وقت آن شده است كه مسيح را به دنيا بفرستم ؟ پاسخ دادم بلى وقت آن شده ؛ آنگاه خداوند او را به زمين فرستاد . براى يزيدىها جبل دروز « 1 » مكان مقدسى است و آن را بر مكه ترجيح مىدهند و زيارت آنجا براى آنها از حج و قدس ثوابش بيشتر است . با درزيها عقايد مشترك چندى دارند ، از آن جمله است همين عقيده به تناسخ كه جزء اصول مذهب درزىها به شمار مىرود ، و عقيده ديگرى كه نزد درزىها با ابهام و پيچيدگى خاصى همراه مىباشد اين است كه شخصى از ايران ظهور كند و آيينى نو بياورد ، يزيديان اين شخص را به نام جعفر مىخوانند « 2 » . هر مرد يا زن
--> ( 1 ) . جبل دروز ناحيهاى است كوهستانى در جنوب سوريه كه در بخش خاورى دشت حوران واقع شده و به اينجهت جبل حوران هم خوانده مىشود . در سابق اين ناحيه استانى از سوريه بود كه به نام استان جبل دروز ناميده مىشد ولى اكنون به نام استان سويداء خوانده مىشود . جبل دروز نام خود را از مردمى گرفته كه در سدهء هفدهم و نوزدهم ميلادى از لبنان به اين منطقه مهاجرت كرده و مسكن گزيدهاند ، و اكنون شمارهء آنها در سوريه نزديك هفتاد هزار تن مىباشد . فرقهء دروز يا دروزىها از سدهء دوازدهم ميلادى در لبنان به وجود آمد و در بعضى از بخشهاى اين سرزمين مانند وادى التيم ، الغرب ، المتن ، الشوف پراكنده شدند و چنانكه گفتيم عدهاى از آنها هم بعدها به سوريه مهاجرت كردند . و اكنون عدهء آنها در لبنان طبق سرشمارى 1956 : 88100 نفر مىباشد ( براى اطلاعات بيشتر درباره اين طايفه نگاه كنيد به گفتار « لبنان و مردم آن در گذشته و حال » در همين مجله ، شمارهء يكم ، سال پنجم ، ص 41 - 63 ) . درزىها اين شهرت را از رييس و مؤسس مذهب خود حمزة بن على بن احمد گرفتهاند كه به درزى مشهور بوده است . درزى اصلا ايرانى و از مردم زوزن خراسان و از داعيان مذهب اسماعيلى باطنى و همراى حاكم به امر اللّه خليفهء فاطمى مصر بوده كه در اوايل سدهء يازدهم مسيحى براى تبليغ اين مذهب به طريقهء خود به لبنان و سوريه آمده و جمعى را به طريقهء خويش درآورده و در سال 1019 ميلادى درگذشته است ، در زيان در اصل فرقهاى از اسماعيليان بودهاند ، ولى اكنون بين معتقدات ايشان با فرقهء معروف اسماعيليان تفاوت و اختلاف بسيار هست . ( 2 ) . اين عقيده چندين موضوع تاريخى و دور از هم را به خاطر مىآورد و گويى كه همانها است كه با خلط مفاهيم و اسامى تاريخى به اين صورت درآمده . در اين مورد مراجعه شود به آنچه ابن خلكان دربارهء يزيدىها و رييسشان يزيد بن اتيه ذكر كرده و همچنين مراجعه شود به شهرستانى « الملل و النحل » و مختصر كتاب « الفرق بين الفرق » بغدادى . مسأله برگشت -