آنها را بشناسد و هيچ‌كس از هيچ طبقه‌اى حق نداشته كه لباس طبقهء ديگر را در بر كند . « 1 » گذشته از تن‌پوش ، كلاه و كمر و مقدار آرايش آنها به زر و گوهر هم يكى از مشخصات طبقهء نجبا بوده . به گفتهء طبرى قيمت كلاه كسانىكه در شرف خانوادگى تام و كامل بوده‌اند ، يعنى از طبقات هفتگانهء ممتاز بشمار مىرفته‌اند ، يك‌صد هزار درهم « 2 » و از آن كسانىكه به نصف شرف رسيده بودند پنجاه هزار درهم بوده . « 3 » و از اين قبيل است آنچه در كتاب الذخائر و التحف از مؤلفات قرن پنجم هجرى ديده مىشود . در اين كتاب هم در مقدمهء بابى كه به ذكر ايام مشهور و آيينهاى باشكوه و يادماندنى دربار برخى از خلفا و پادشاهان اسلامى اختصاص يافته و بيشتر مربوط به تشريفاتىست كه براى پذيرش سفيران خارجى معمول مىداشته‌اند شرح نسبة مبسوطى دربارهء تشريفات دربار ساسانى براى اين منظور آمده و گويى مراد از آن ذكر الگويىست از رسومى كه در دوران اسلامى هم همچنان ادامه يافته است . آنچه در كتاب الذخائر و التحف در موضوع پذيرش سفيران خارجى در دربار ايران آمده بيان اجمالى تشريفاتىست كه در پايتخت ساسانى براى باريافتن سفير به حضور شاه انجام مىشده . اين تشريفات از شهر بلاش‌آباد ، يكى از شهرهاى هفتگانهء تيسفون آغاز مىشده و تا ايوان مدائن كه شاه در آنجا سفير را مىپذيرفته ، ادامه مىيافته است . در اين شرح ، وصف سوارانى كه در دو طرف مسير سفير با لباسها و جنگ‌افزارهاى خاص خود مىايستاده‌اند و همچنين وصف مجلس شاه و شكوه و جلال آن و كيفيت جلوس سفيران و اداى رسالت ، آمده است . « 4 » نظير اين تشريفات در همين كتاب با شرح و بسط بيشتر دربارهء ورود

--> ( 1 ) . ابى عبد الله محمد بن عبدوس الجهشيارى ، كتاب الوزراء و الكتاب ، چاپ اول ، قاهره ، 1938 ، مقدمه ، ص 3 . ( 2 ) . بلعمى اين كلاه را تاج ناميده ، تاجى كوچكتر از تاج ساسانى ، چاپ مشكور ، ص 308 . ( 3 ) . طبرى ، 1 ، 2025 ، 2037 ، 2038 . ( 4 ) . قاضى رشيد بن زبير ( از رجال قرن پنجم هجرى ) ، الذخائر و التحف ، كويت ، 1959 ، ص 127 - 128 .