عاصم بن يونس كارگزار ابو مسلم صاحب دولت ( بنى العباس ) بود « 1 » نه كارگزار امويان و ديوان قم هم به نوشتهء تاريخ قم در نيمهء دوم قرن دوم هجرى و در خلافت هارون الرشيد از فارسى به عربى صورت گرفت . و چون بسيارى از اين سردرگمىها برخاسته از ابهامهايى است كه تاريخ ايران را در اين دوران انتقال دربر گرفته و بيشتر ترديدها و حدس و گمان‌هايى هم كه زبان و فرهنگ ايران پيش از اسلام را در خود پيچيده از اين دوران سرچشمه مىگيرد ، و رفع اين ابهامها و اصلاح تحريفها و شناخت صحيح بسيارى از مسايل ناشناخته يا بدشناختهء اين دوران هم جز از راه تحقيق و تتبّع و كاوش و جست‌وجو در همين دوران صورت‌پذير نيست ، ازاين‌رو به حكم ضرورت اين بخش از اين مجموعه هم « 2 » به بحث و بررسى در همين موضوع اختصاص يافت ، بدين‌اميد كه شايد با تجديد نظر در برخى مباحث گذشته و با توجه به مسايلى كه از مطالعه در قسمتهاى ديگرى از تاريخ اين دوران به دست مىآيد گامى هرچند كوتاه در راه پرپيچ و خم تاريخ زبان و فرهنگ ايران برداشته شود .

--> ( 1 ) . ابن رسته ، الاعلاق النفسيه ، ص 196 . ( 2 ) . اين مقاله كه در اين‌جا چاپ شده بخشى از مقدمه‌اى است كه براى يكى از جلدهاى « تاريخ و فرهنگ ايران در دوران انتقال » كه بنا هست با عنوان « زبان فارسى در دوران انتقال » چاپ شود نوشته شده بود و مىبايستى براى رفع اين ابهام در اين‌جا توضيح داده مىشد .