گفتار يكم مشاغل ديوانى فارسى در ديوانهاى عربى قلقشندى و كتاب « صبح الاعشى فى كتابة الانشاء » * مشاغل ديوانى فارسى در ديوانهاى عربى * مشاغل ديوانى در دولت ساسانى و سندى دربارهء آن * گاه‌نامه * پسونددار * پسوندخانه * كلمات تركيبى قلقشندى و كتاب « صبح الاعشى فى كتابة الانشاء » مشاغل ديوانى كه با نام فارسى خود در سازمانهاى خلافت راه يافته و تعدادى از آنها هم تا قرن هشتم هجرى هنوز به كار مىرفته ، بيشتر از كتاب « صبح الأعشى فى كتابة الانشاء » گرفته شده كه يكى از مهمترين و پرمايه‌ترين كتابهايى است در فن دبيرى ديوان و همهء علوم و معارفى كه دانستن آنها براى دبيران ديوان ضرورى بوده كه در زبان عربى تأليف شده است « 1 » . مؤلف اين كتاب ابو العباس احمد بن على بود كه چون در شهرك قلقشندهء مصرزاده شده بود به قلقشندى معروف گرديده و دبير ديوان انشاء در دربار مصر

--> ( 1 ) . قلقشندى در سال 756 در شهرك قلقشنده زاده شده ، در اسكندريه به كسب دانش پرداخته ، در سال 791 به ديوان انشاء در دربار مصر پيوسته ، در سال 814 از تأليف كتاب صبح الاعشى فراغت يافته و در سال 821 وفات يافته است .