آن است كه از هر موضوعى چيزى بدانى ، غالبا به صورت عباراتى كوتاه و مختصر و پراكنده نقل شده‌اند و مطالبى هم كه از آثار پارسى يا ترجمهء آنها در همين زمينهء بلاغت و دبيرى در آن مآخذ ادبى نقل شده خارج از اين قاعدهء كلى نيست ، بنابراين نبايد انتظار داشت كه در آنها مطالب مشروحى در اين زمينه يافت ؛ بلكه بايد به همين اندازه قانع بود كه با بررسى همان قطعات و با تلفيق آنها اطلاعاتى و لو اجمالى دربارهء آيين نگارش ديوانى و برخى از قواعد و قوانينى كه رعايت آنها را ضرورى مىشمرده‌اند به دست آورد . تكّه‌هايى از يكى از تاجنامه‌هاى ساسانى از تكه‌هايى كه ابن قتيبه از يكى از تاجنامه‌هاى ساسانى در كتاب « عيون الاخبار » نقل كرده چنين برمىآيد كه آن تاجنامه در ضمن مطالب ديگرى كه دربرداشته شامل دستورهايى هم در آيين بلاغت و سخنورى بوده و از حسن اتفاق يكى از قطعه‌هايى كه ابن قتيبه از اين كتاب نقل كرده در همين زمينه است . در اين قطعه كه طبق معمول نوشته‌هاى ساسانى غالبا منسوب به شاهان يا بزرگان است ، از گفته‌هاى خسرو پرويز به دبيرش نقل شده و چنان كه در جاى ديگر ذكر شده همهء اين‌گونه نوشته‌ها نتيجهء تجارب خردمندان و ذوق و قريحهء دبيران و وزيران با علم و تدبير بوده است . از اين نوشته‌ها مىتوان به چند گونه مطلب در زمينهء آنچه از دبيران ديوان از لحاظ صفات اخلاقى و فضائل معنوى و معلومات بلاغى و بيانى و اطلاعات ديوانى انتظار مىرفته است برخورد و شايد تكرار اين مطلب لازم نباشد كه همهء اين مطالب به صورت عباراتى كوتاه با الفاظ كم و معانى متراكم بدانگونه كه در كلمات قصار معمول است بيان شده و چون مربوط به قواعد بلاغى و بيانى است غالبا بيان مقصود آنها نياز به تفسير و توضيح دارد . آنچه از صفات اخلاقى و فضائل معنوى كه انتظار مىرفته است دبيران