اينها و مانندهاى اينها باعث گرديده كه خوانندهء كتاب عيون الاخبار خود را با كتابى منظم‌تر و پرمايه‌تر از كتابهاى معاصران و از خلال آن با نويسنده‌اى برخوردار از فرهنگى گسترده‌تر و متنوع‌تر از فرهنگ ديگر مؤلفان بيايد و همين ويژگيهاى او هم سبب گرديده كه دربارهء او و كتابهايش از سوى محققان معاصر بررسيهاى بيشترى به عمل آيد . يكى از اين محققان كه كتابى جامع دربارهء ابن مقفع پرداخته علت كار خود را در مقدمه آن كتاب چنين شرح داده : « در دورانى كه من در دانشكدهء ادبيات پاره‌هايى از متنهاى ادبى را با استادان خود در كتابهاى ادبى مرور مىكرديم بعضى از سالها مطالبى از كتابهاى البيان و التبيين جاحظ و الكامل مبرد مىخوانديم و بعضى از سالها هم تكه‌هايى از عيون الاخبار ابن قتيبه را . در ضمن اين مطالعات تفاوت عظيمى كه ميان « عيون الاخبار » و آن دو كتاب ديگر وجود داشت نظر مرا به خود جلب كرد با آنكه اين هر سه مؤلف هم‌عصر و هم‌روزگار بودند . اين تفاوت از آنجا ناشى مىشد كه در آن دو كتاب مطالب درهم‌ريخته و بىهيچ نظم و ترتيبى عرضه شده كه بيشتر به صورت يادداشتهاى پراكنده به نظر مىرسند . ولى كار ابن قتيبه كارى است مرتب و منظم و دور از پراكندگى ، آن‌چنان كه جوينده هر مطلبى مىتواند بىهيچ رنج و دردسرى مطلب خود را در آن بيابد ، و بدين سبب من او را سخت پسنديدم زيرا او را از طرازى ديگر يافتم . با خردى بارور و ذهنى طلا بافته و انديشه‌اى منظم ، اين مؤلف سپس گفتار خود را چنين ادامه مىدهد : « من در صدد برآمدم تا علت اين تفاوت را دريابم و به اين نتيجه رسيدم كه ابن قتيبه دانشمندى بوده پرمايه كه سرمايه‌هاى علمى او منحصر به فرهنگ عربى نبوده بلكه از فرهنگ ايرانى و فرهنگهاى ديگر هم اندوخته‌هاى فراوان داشته و اينها هم نتيجهء آشنايى او با زبان فارسى و سروكار داشتن او با نوشته‌هاى ايرانى كه در روزگار او به مقدار زيادى به عربى ترجمه شده بود . « 1 »

--> ( 1 ) . دكتر عبد الحميد سند الجندى ، در كتاب « ابن قتيبه العالم الناقد الاديب » قاهره ، 1963 م . ص 3 و 124 .