عهد خسرو پرويز به پسرش شيرويه و اما عهد ديگرى كه ظاهرا در ادبيات پارسى وجود داشته و به عربى هم ترجمه شده و آنچه در عيون الاخبار ابن قتيبه و كتاب « الوزراء و الكتاب جهشيارى و السعاده و الاسعاد عامرى نقل شده » از همان گرفته شده عهد خسرو پرويز به پسرش شيرويه است كه شرح آن نياز به توضيحى دارد . اين توضيح بدان سبب است كه از خسرو پرويز و پسرش شيرويه در ادب پارسى دو نامه معروف بوده كه در خداىنامه هم بوده و از راه آن در كتابهاى تاريخى و ادبى عربى هم ترجمهء آنها در بعضى به تفصيل و در بعضى ديگر به اجمال راه يافته بوده ، يكى از آنها نامه‌اى بوده از شيرويه به پدرش خسرو پرويز و ديگر پاسخى بوده از خسرو پرويز به او . شهرت اين دو نامه كه باعث شده بيشتر كتابهاى تاريخى آنها را به اجمال يا تفصيل نقل كنند از اين‌جا سرچشمه گرفته كه اين دو نامه با پايان كار خسرو پرويز و زندانى شدن و كشته شدن او كه بدان صورت يكى از وقايع نادر تاريخ ايران بوده ارتباط داشته . و اين دو نامه در هنگامى ميان پدر و پسر مبادله شده كه پسر بر جاى پدر بر تخت نشسته و در نامهء خود كارهاى نارواى پدرش را كه به نظر وى يا سردارانى كه او را به جاى پدر نشانده بودند از گناهان نابخشودنى او به شمار مىرفته به رخ او مىكشيده تا او را مستوجب عقوبت گرداند و پدر هم از زندان در نامهء خود از كارهاى خود دفاع و اتهامات را رد كرده است . « 1 » تا اينجا مطلب روشن است و اما آنچه احتياج به توضيح دارد اين است كه در كتاب عيون الاخبار ابن قتيبه مطالبى از نامهء خسرو پرويز به شيرويه نقل شده كه با آنچه در كتابهاى تاريخى از آن نامه نقل شده سازگار نمىنمايد . آنچه در تاريخها از اين نامه آمده چنان كه ذكر شد همه در رد اتهاماتى است كه در نامهء شيرويه بر خسرو وارد شده بوده و در توجيه كارهايى است كه او در زمان سلطنت خود به آنها دست زده و آهنگ نامه هم درشت و پرخاشگرانه و گاهى

--> ( 1 ) . تفصيل اين واقعه و بررسى اين دو نامه در كتاب « الترجمه و النقل . . . » ص 148 - 190 مىباشد .