بروز هرگونه خللى در آن جلوگيرى كنند دستورهاى اين عهد براى آنها كمال مطلوب بود و به خصوص كه آن مطالب كه غالبا مستخرج از طبايع بشرى در جوامع سنّتى است به گونه‌اى بيان شده است كه نه تنها با گذشت زمان كهنه و خارج از دستور نمىگردد بلكه هميشه و تا هروقت كه آن جوامع همچنان سنّتى باقى بمانند براى آنها تازه و در آنها همچنان قابل انطباق است . و به همين سبب هم بوده كه اين عهد نه تنها در ديوان خلافت بلكه در كتابهاى ادب و حكمت و اخلاق عربى اسلامى هم همچون يكى از آثار حكيمانهء پيشينيان شايسته تقليد نقل شده و برخى از عبارتهاى اين عهد و ديگر گفته‌هاى منسوب به اردشير در ادبيات عربى حكم مثل ساير را يافته و در كتابهاى ادبى و تاريخى عربى و فارسى پراكنده است . « 1 » عهد شاپور به پسرش هرمزد ديگر از اين عهدها كه اثرى از آنها در مآخذ اسلامى مانده « عهد شاپور به پسرش هرمزد » است كه جهشيارى دو قطعه از آن را در كتاب الوزراء

--> ( 1 ) . بسيارى از اين سخنان كوتاه و پراكنده در پايان متن عربى عهد اردشير از احسان عباس با عنوان « اقوال متفرقه لاردشير » ( از صفحه 87 تا 117 ) و برگردان فارسى آنها هم در ترجمه فارسى همان نسخه از سيد محمد على امام شوشترى با عنوان « سخنهاى گونه‌گون از اردشير » از صفحهء 103 - 124 مندرج است . در مقدمه دانش‌پژوه هم بر ترجمه جاودان خرد مسكويه رازى ( انتشارات دانشگاه تهران شمارهء 1767 ) از صفحه 11 - 17 نمونه‌هايى از آنها را خواهيد يافت . ابن نديم آن را در صدر كتابهايى كه آنها را زير عنوان « الكتب المجمع على جودتها » يعنى كتابهايى كه خوبى آنها مورد اجماع است ، قرار داده . وى در اين صورت تنها چهار كتاب يا رساله را ذكر كرده از اين قرار عهد اردشير رساله عمارة بن حمزة الماهانيه ، اليتيمه ابن مقفع ، رسالهء حسن از احمد بن يوسف كاتب . ( الفهرست ، ص 126 ) . از دو كتابى كه ابن نديم در آيين جنگ و لشكركشى از كتابهاى ايرانيان نام برده يكى را كه با عنوان « كتاب ادب الحروب و فتح الحصون و المدائن و تربيض المكين و ترجمه الجواسيس و الطليدع و اسرايا و وضع المسالح » ياد كرده ( الفهرست ، ص 314 ) دربارهء آن گويد « و قد ترجمة مما عمل لاردشير بن بابك » .