طبرى دربارهء بهمن پسر اسفنديار ملقب به اردشير كه او را اردشير بهمن بن اسفنديار نوشته گويد : وى پادشاهى فروتن بود و مردم به دو خرسند بودند و نامه‌هايش با اين عنوان صادر مىگرديد « از اردشير بندهء خدا و خدمتگزار خدا و اراده‌كنندهء امور شما - من اردشير عبد اللّه و خادم اللّه المسائس لامركم » و چنان كه گفته‌اند وى در شأن و شوكت از بزرگترين پادشاهان ايران و در رأى و تدبير برترين ايشان بود و او را نامه‌ها و رسائلى است كه از نامه‌هاى اردشير و عهد او برترند . « 1 » از اين نوشته طبرى چنين برمىآيد كه در روزگار او چنين نامه‌هايى منسوب به بهمن اردشير وجود داشته و به نظر وى برتر از نامه‌هاى اردشير بوده ، از گفتهء مسكويه هم در تجارب الامم كه قسمتى از آن نقل شد همين مطلب استنباط مىشود چه او در ذكر سيرت اردشير و عهد اردشير و بيان اين‌كه پادشاهان پس از وى به او اقتدا مىكردند گويد ، و اردشير هم خود از بهمن و كورش پيروى مىكرد . « 2 » و آنچه اين را تأييد مىكند سخنان حكمت‌آميزى است كه از بهمن در كتب اسلامى روايت شده و مسكويه آنها را زير عنوان « حكم بهمن الملك » در كتاب جاودان خرد خود آورده است . بهمن كه هم نام يكى از فرشتگان دين زردشتى است ( در اوستا به صورت « هومند » آمده ) و هم لقب يكى از شاهان پرآوازهء داستانى ايران از چهره‌هايى است كه در سرگذشت او جنبه‌هاى مادى و معنوى به هم آميخته و در ادبيات ساسانى به دانش و بينش معروف شده و سخنانى در پند و حكمت به نام او روايت شده است . « 3 »

--> ( 1 ) . طبرى ، 1 ، 687 « و له كتب و رسائل تفوق كتب اردشير و عهده » . ( 2 ) . تجارب الامم ، ج 1 ، ص 459 چاپ عكسى . ( 3 ) . جاودان خرد چاپ بدوى ، ص 61 ، برگردان فارسى اين سخنان را با شرحى مختصر دربارهء بهمن در كتاب نگارنده به نام ادب و اخلاق در ايران پيش از اسلام و چند نمونه از آثار آن در ادبيات عربى و اسلامى ، از ص 44 - 52 خواهيد يافت .