محمد مهدى ملايرى

292

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

نظر استاد محمد على كرد استاد محمد كرد على « 1 » هم كه نظر وى دربارهء عبد الحميد مورد تأييد و استناد مؤلف تطور الاساليب النثريه قرار گرفته در اين باره چنين نوشته است : آنچه بيش از هرچيز در نوشته‌هاى عبد الحميد به چشم مىخورد گسترش در بيان انديشه و گرايش به زيبائى كلام با سجع و ترصع است . و اين روش تا آنجا كه ما مىدانيم در تمام دوران اموى روشى مألوف و مأنوس نبوده زيرا امويان اعراب قح بودند و دبيران آنها هم مانند خودشان بودند و در نوشته‌هاشان به ايجاز مىكوشيدند و اين بر خواننده بود كه آن را به دلخواه خود تفسير كند . و محقق است كه عبد الحميد اين روش را از ملتهاى همسايهء عرب و به خصوص از ايرانيان گرفته است كه تمدن آنها مانند اعراب ابتدايى نبود بلكه در آن طول و تفصيل و حتى شاخ و برگهاى خسته‌كننده هم وجود داشت ، و اعراب پس از گسترش حكومتشان نياز داشتند كه مسائل را به تفصيل و باوضوح مطرح سازند كه در آن ابهام و التباسى نباشد ، و عبد الحميد هم با اثرپذيرى او جو حاكم بر دولت و روح تمدن آن‌كه در زمان وى به بلندترين پايه‌اش رسيده بود و با نبوغ خود و روح نوآورى كه در خود او بود در نوشته‌هايش به مقتضاى حال صورتى از آن محيط را ترسيم كرد . بنابراين او در زبان عربى مخترع سبكى نو و نويسنده‌اى بود كه تمام شرائط بلاغت را در خود جمع داشت و به همين سبب است كه او پيشواى بلامنازع نويسندگان عرب شناخته شده و سبكى كه او اختراع كرده تا امروز همچنان براى مردم دلنشين و دلپذير مانده است . « 2 »

--> ( 1 ) . استاد محمد كرد على از دانشمندان سرشناس شام و از ناقدان بنام ادب عربى و مؤلف كتابهاى چندى به زبان عربى بود و سالها رياست فرهنگستان عربى شام را بر عهده داشت . ( 2 ) . مجله « المجمع العلمى » چاپ دمشق ، ج 9 ، ص 600 .