محمد مهدى ملايرى
270
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
كرد و شواهد آنها را گردآورد و همچون راهنما به تو هديه نمود تا در حدّ آنچه تو را بدان فرمان داده بايستى و از آنچه تو را از آن بازداشته بپرهيزى و با اين دعا ختم مىشود . « فانه المؤفق للخير و المعين على الارشاد و به تمام الصالحات و هو مؤتى الحسنات ، عنده مفاتيح الغيب و بيده الملك و هو على كل شئ قدير » . بخش سوم نامه در فنون جنگ بخش سوم اين نامه در تعبيهء جنگ است و با اين عبارت آغاز مىشود : « فاذا افضيت نحو عدوّك و اعتزمت على لقائهم » ( ص 187 ) پس از مطالبى در مقدمه آن در پرهيزگارى و اعتماد به يارى خداوند و فضيلت جهاد و مانند اينها شامل دستورهايى است در آيين لشكركشى بدين ترتيب : سپاهيان و اطرافيانت را در بين راه از ستم به مردم و زورگويى به آنها باز دار و در اين امر مراقبت فراوان كن . در برابر دشمنت كه نام اسلام بر خود نهاده ولى از دين و شرايع آن برگشته به سختى پايدارى كن . سپاهيانت را مصون از تعرض بدار و خودت را هم در محاربه با دشمنان در اطاعت خداوند . بدان پيروزى از دو راه به دست آيد يكى با عقل و تدبير و بىخونريزى و اين بهترين راههاست و ديگر با جنگ و خونريزى كه عاقبت آن معلوم نيست و تو بكوش كه آن را از بهترين راه آن به دست آورى . پيش از آغاز نبرد دشمن را به اطاعت بخوان به كسانى از سپاهيان او كه امان خواهند امان بده و براى آنها كه از او روى بگردانند و به تو بپيوندند پاداشهاى خوب مقرّر بدار و بدان عمل كن تا ديگران هم از آنها پيروى كنند . جاسوسان خود را به سپاه دشمن فرست تا از اوضاع آنان كسب خبر كنند و نقاط ضعف آنها را به دست آورند . امر سپاه خود را هرچه بيشتر محكم و استوار بدار ، با جنگديدگان