گفتار دهم نامهء عبد الحميد در نصيحت ولىعهد نامه عبد الحميد در سه بخش آن * بخش سوّم نامه در فنون جنگ * محتواى نامه و ريشه آن * نامه عبد الحميد نمونه‌اى از عهدهاى ساسانى در زىّ عربى و اسلامى * نامه عبد الحميد به دبيران ديوان و ريشه‌هاى ساسانى آن در تاريخ آمده كه اين نامه را در هنگامى عبد الحميد از سوى مروان واپسين خليفهء اموى خطاب به عبد الله فرزند و ولىعهد او نوشته كه مروان او را براى جنگ با ضحاك بن قيس شيبانى نامزد كرده و در اين نامه دستورهايى در همين زمينه به او داده بود . اين ضحاك كه از خوارج بود و در اواخر دوران اموى در كوفه و واسط شأن و شوكتى يافته و جمعى را به دور خود جمع كرده بود در سال 127 يا 128 ه . ق . سر از فرمان خليفه برتافته به موصل و اطراف آن حمله كرده و آنجاها را به زير فرمان خود درآورده بود ، و چون هنگامى كه خبر آن به مروان رسيد خود او شهر حمص را كه مردم آنجا نيز بر او شوريده بودند در محاصره داشت ، پسرش عبد الله را كه از سوى او حكومت جزيرهء فرات را داشت مأمور جنگ با او كرد و به او دستور داد تا با سپاهيانش به نصيبين رود و مانع از پيشروى ضحاك در جزيره شود و اين نامه را هم كه شامل دستورهايى در همين زمينه بود به همين