گفتهء ابن خلكان چنين برمىآيد كه اين اسماعيل در عراق بوده نه در مصر . و اما از جملهء شاگردان عبد الحميد كه زيردست او پرورش يافته و در حرفه دبيرى مهارت يافته و در ديوان خلافت پايگاهى بلند يافته بود يكى يعقوب بن داود وزير معروف مهدى خليفهء عباسى بود « 1 » كه روزگارى يكى از نيرومندترين مردان دولت بنى عباس به شمار مىرفت و سپس او هم سرنوشتى نزديك به سرنوشت استادش عبد الحميد يافت . يعقوب از خاندان ادب و كتابت بود ، پدر او داود و برادرانش در خراسان دبيرى ديوان نصر بن سيّار را برعهده داشتند . پدر داود را به نام طهمان نوشته‌اند كه ظاهرا تعريبى است از نام اصلى او كه احتمالا نامى فارسى بوده است . يعقوب را پس از زوال دولت بنى اميّه و كشته شدن عبد الحميد ، در ديوان ابراهيم بن عبد اللّه از فرزندان حسن بن على ( ع ) كه با برادرش محمد در زمان منصور به دعوى خلافت برخاسته بود مىبينيم و چون آن دو در سال 145 هجرى كشته شدند يعقوب هم گرفتار گرديد و به دستور منصور او را در سياه‌چال زندانى كردند . چون مهدى به خلافت رسيد و به دستور او زندانيان آزاد شدند يعقوب هم آزاد گرديد و به خدمت خليفه درآمد و مورد اعتماد او شد و به تدريج كار او بالا گرفت تا در سال 163 مهدى وزير خود ابو عبيد إله « 2 » را از وزارت بر كنار كرد و يعقوب را به جاى او نشاند و چون مهدى وقت خود را بيشتر به عيش و عشرت مىگذرانيد قهرا زمام كارهاى خلافت در دست يعقوب قرار گرفت و او صاحب امر و نهى گرديد تا جايى كه بشار شاعر خراسانى عربىگوى آن زمان در شعرى سرود : بنى اميّه هبّوا طال نومكم * ان الخليفه يعقوب بن داود ضاعت خلافتكم يا قوم فالتمسوا * خليفه الله بين الزقّ و العود

--> ( 1 ) . جهشيارى ، وفيات 2 / 396 . ( 2 ) . نام اين وزير معاويه و پسر عبد الله پسر يسار تبرانى بود . آنها از مردم تبران بودند كه ناحيه‌اى بود در دامنه‌هاى كوههاى تبرستان در ناحيهء دامغان .