گفتار پنجم ديوان خراج در دولت ساسانى ايران آماركار * نوشتهء جهشيارى * ديوان درآمدهاى كل كشور * همداستانى * مكس * عشور * ديوان كستبزود * مانداب‌هاى جنوب عراق * طرح انوشروان * قاطول كسروى * قورج * وظائف ديوان آب * قاطول پايين * كذك آمارديبهر * ديوان نوروز * آخور امارديبهر * ديوان آتشكده‌ها * روانگان ديبهر * واسپوهران آماركار * دبيران در عهدنامهء شاپور * آيين ايرانيان در ديوان خراج در فارسنامهء ابن بلخى عبارتى از دوران انوشيروان و وظايف وزيران او نقل شده كه چون محققان آن را مأخوذ از يك متن پهلوى قديم مىدانند از اين‌رو آن را براى شناخت وظايف دولتى زمان انوشيروان و حدود و قلمرو وظايف هريك از وزيران او ، با وجود ابهامى كه در آن عبارت به علت حذف و تحريفها هست ، بسيار جالب توجه مىشمارند . « 1 » اين عبارت پس از اصلاحاتى كه در نتيجهء تحقيق محققان در آن به عمل آمده بدين صورت خوانده مىشود :

--> ( 1 ) . اصل اين عبارت را در فارسنامه ، چاپ اتحاديهء مطبوعاتى فارسى ، شيراز 1343 شمسى ، ص 105 و 106 ، و تحقيقاتى دربارهء آن و تصحيح برخى از واژه‌هاى تحريف شده آن را به وسيلهء استاد فقيد كريستن سن در كتاب ايران در زمان ساسانيان ، ص 518 تا 521 خواهيد يافت .